Η αλλαγή του χρόνου σημαδεύτηκε με γεγονότα που άλλες εποχές θα φαίνονταν αδιανόητα. Ο «Πρόεδρος της Ειρήνης» αποφάσισε να συλλάβει τον Πρόεδρο μια άλλης χώρας και να τον «προσαγάγει σε δίκη» στην δική του χώρα. Δήλωσε, δε, χωρίς κανένα πρόσχημα, για να μην υπάρχει καμμιά αμφιβολία για τις πραγματικές επιδιώξεις, ότι οι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου θα εγκατασταθούν στην Βενεζουέλα. Και η ωμή καταπάτηση του Διεθνούς Δικαίου, για ακόμη μία φορά; Μα ποιος ασχολείται; Η ανθρωπότητα πρέπει να πειστεί με παραδειγματικό τρόπο ότι ο  Νόμος του Ισχυρού θα επιβάλλεται, με κάθε τρόπο. «Πρόθυμη», για μια ακόμη φορά η ελληνική κυβέρνηση, δηλώνει ότι δεν είναι ώρα να εξεταστεί η νομιμότητα (!), ξέροντας βέβαια πολύ καλά ότι η  κατάλυση του Διεθνούς Δικαίου, πέραν των άμεσων επιπτώσεων στο Κυπριακό, ανοίγει τους ασκούς του πολέμου, παντού. Όσοι αναρωτιούνται πώς προετοιμάστηκαν οι μεγαλύτερες τραγωδίες της ανθρωπότητας, όσοι απορούν γιατί άραγε δεν υπήρξε κανένα φρένο που να τις σταματά πριν συμβούν, δυστυχώς μπορούν να βγάλουν συμπεράσματα από το πώς εξελίσσονται τα πράγματα σήμερα.

Αλλάζοντας κλίμακα, αλλά όχι πολιτική συμπεριφορά, το 2025 έκλεισε με μια ακόμη «θριαμβευτική επιτυχία» της κυβέρνησης στα πανεπιστήμια. Διέγραψε εν μία νυκτί, πάνω από 300.000 φοιτητές και φοιτήτριες από τα πανεπιστήμια. Κάποιοι, ίσως, να είχαν εγκαταλείψει τα όνειρα της νιότης τους για σπουδές. Η πραγματικότητα έχει πολλές φορές τον δικό της άγριο τρόπο να ψαλιδίζει όνειρα, να προσγειώνει ανώμαλα, ειδικά τους αδύναμους. Κάποιοι έκαναν σποραδικές προσπάθειες να συνεχίσουν στο μέτρο του δυνατού, κάποιοι μπορεί να ήθελαν να έχουν μια χαραμάδα ανοιχτή στο όνειρο τους για σπουδές. Άλλωστε, δεν είναι και λίγα τα παραδείγματα αυτών που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους σε μια άλλη φάση της ζωής τους. Και το γιόρτασε μαζί τους όλος ο κόσμος, σαν μια νίκη της ελπίδας και της προσπάθειας, σαν μια νίκη της γνώσης ως αυταξίας, πέραν της χρήσης της. Σε κάθε περίπτωση δεν υπήρχε κανένα ουσιαστικό «κόστος» για το εκπαιδευτικό σύστημα. «Έπρεπε», όμως, να συνθλιβούν, να νοιώσουν «εκπαιδευτικά απόβλητα», να νοιώσουν κοινωνικό «βάρος», για να εμπεδώσει η κυβέρνηση την εικόνα «του νόμου και της τάξης», να τροφοδοτήσει και τροφοδοτηθεί από τα πιο συντηρητικά αντανακλαστικά της ελληνικής κοινωνίας, που καθόλου ανεξήγητα ζητούν διαρκώς ένα όλο και σκληρότερο «μάθημα στους νέους».

Κι όμως, παρά την αγριότητα των κρατούντων, η αντίσταση, η αξιοπρέπεια, η συλλογικότητα, η αλληλεγγύη, η ανθρωπιά εν ολίγοις, βρίσκει τρόπο να διαπερνά τα σύννεφα και να ρίχνει φως. Στις γιορτές τα τρακτέρ ήταν στους δρόμους. Η κυβέρνηση απέτυχε να μετατρέψει τον κοινωνικό αυτοματισμό σε όπλο της. Ίσως, γιατί ο θυμός, ειδικά μετά την προκλητικότητα των «φραπέδων» και των «χασάπηδων» σε πανελλήνια μετάδοση, είναι πολύ βαθύς, και όχι μόνο στους αγρότες αλλά σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. Στα καθ’ ημάς, οι εκλογές στο Σύλλογο έδειξαν πως δεν δικαιούνται να μιλάνε στο όνομά μας όσοι ποδοπατούν βάναυσα την ανεξαρτησία και τις δημοκρατικές παραδόσεις του ΕΜΠ. Και ακόμη, μαζί με εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, νοιώσαμε χαρά, όταν στην Νέα Υόρκη, στην Μητρόπολη του σύγχρονου άγριου κόσμου, οι «από κάτω» έβγαλαν, ενάντια σε θεούς και δαίμονες, τον δικό τους Δήμαρχο, ο οποίος δεν δίστασε να ονομάσει, άμεσα, την επέμβαση Τραμπ στην Βενεζουέλα «ενέργεια πολέμου». 

Καλή μας χρονιά, λοιπόν, συναδέλφισσες και συνάδελφοι!

Και, βέβαια, για όλες και όλους μας ισχύει το «συν Αθηνά και χείρα κίνει»!

Στις 3/11/2025 συνεδρίασε έκτακτα η Σύνοδος Πρυτάνεων και επιτέλους μίλησε! Όχι για το οικονομικό αδιέξοδο των Πανεπιστημίων και τα χιλιάδες προβλήματα που συσσώρευσε η κυβερνητική εγκατάλειψη, αλλά για να υπερασπιστούν… τους εαυτούς τους από τις «άδικες» επιθέσεις που υφίστανται και να ζητήσουν τη συμπάθεια όλων μιας που το μόνο που κάνουν είναι να εφαρμόζουν τον νόμο.
Δεν μας είπαν, όμως, τι έκαναν για την κραυγαλέα μη τήρηση του άρθρου 16 (παρ. 1 και 4) του Συντάγματος («…H τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Kράτους….» και «…Τα ιδρύματα (ανώτατης εκπαίδευσης) έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό…») που θεσμοθετεί την υποχρέωση της Πολιτείας να στηρίζει την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα, και όχι να την καταδυναστεύει. Κι αλήθεια, η παράγραφος περί νηφαλιότητας, συνεργασίας και ψυχραιμίας σε ποιον απευθύνεται, αν οι ίδιοι πρωτοστατούν σε κινήσεις κάθε άλλο προς αυτή την κατεύθυνση, φέρνοντας την αστυνομία και συλλαμβάνοντας φοιτητές-τριες και ζητώντας πειθαρχικές διώξεις από κοσμήτορες.
Στα καθ’ ημάς, στο ίδιο μήκος κύματος, κοσμήτορας προσπαθεί να μας πείσει ότι η εξοντωτική ποινή για ένα σύνθημα για την Παλαιστίνη, δεν έχει καμμιά απολύτως διάσταση πολιτικής και συνδικαλιστικής δίωξης, αλλά όλα γίνονται για την ευπρέπεια των κτιρίων, όταν «καταπίνουμε την κάμηλο» της κατάρρευσης των κτιριακών υποδομών, της «στοχαστικής» λειτουργίας της θέρμανσης/ψύξης, των επικίνδυνων ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και της ανυπαρξίας ουσιαστικά της πυρασφάλειας και τόσα μα τόσα άλλα. Να ρωτήσουμε γιατί, και αυτός και η Διοίκηση του ΕΜΠ δεν έκανε καμμιά μήνυση ή, έστω, μια δημόσια δήλωση διαμαρτυρίας, γι’ αυτά; Μάλλον περιττεύει… Όσο για την τιμή και την υπόληψη του καθένα και της καθεμιάς μας, αυτές κρίνονται όταν πάνω απ’ όλα αγωνιζόμαστε για το δίκιο και την ελευθερία ιδιαίτερα όταν αυτά υπονομεύονται στη χώρα μας, στην Παλαιστίνη και όπου αλλού.

Οὐαὶ ὑμῖν…..

Πριν από περίπου 10 μήνες, ο Πρύτανης του ΕΜΠ ευχαριστούσε τον τότε Υπουργό ΠΑΙΘ για τα «τόσα πολλά χρήματα» που «είχε να πάρει το Μετσόβιο πάρα πάρα πάρα πολλά χρόνια». Φαίνεται ωστόσο ότι οι «ευχαριστίες» δεν έπιασαν τελικά τόπο. Το 2025, ο Τακτικός Προϋπολογισμός του ΕΜΠ μειώθηκε σε ποσοστό άνω του 13% σε σύγκριση με το 2024, από 5,067 εκατ. ευρώ σε 4,398 εκατ. ευρώ, όταν οι προβλεπόμενες δαπάνες του τρέχοντος οικονομικού έτους για ΔΕΗ, φυσικό αέριο/ΕΥΔΑΠ/τηλεφωνία, καθαριότητα και φύλαξη λόγω των πληθωριστικών πιέσεων και της αύξησης του κατώτατου μισθού υπερβαίνουν τα 5,244 εκατ. ευρώ (και με το χρέος στη ΔΕΗ να έχει υπερβεί τα 6 εκατ. ευρώ)!

Η οικονομική δυσπραγία είχε άμεσο αντίκτυπο στις Σχολές, καθώς μηδενίστηκαν τα κονδύλια των λειτουργικών δαπανών (πρακτικά, τα χρήματα των Σχολών από τον Τακτικό Προϋπολογισμό αφορούν μόνο σε επικουρικό έργο – και αυτό κουτσουρεμένο, εκπαιδευτικές εκδρομές, catering, κλπ.). Σε αντιστάθμισμα, αποφασίστηκε από το Συμβούλιο Διοίκησης να δοθούν στις Σχολές 0, 5 εκ ευρώ από τον ΕΛΚΕ. Για να συνειδητοποιήσουμε το χάλι το 2010 οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες των Σχολών από τον Τακτικό Προϋπολογισμό είχαν ανέλθει σε 8,5 εκατ. ευρώ.

Οι ευθύνες του Πρύτανη είναι προφανείς αλλά δεν είναι -μόνο- προσωπικές. Η πλειοψηφία των συλλογικών οργάνων Διοίκησης, του Συμβουλίου Διοίκησης και της Συγκλήτου τηρεί «σιγή ιχθύος» έναντι της πρωτοφανούς οικονομικής κατρακύλας, αποφεύγοντας κάθε δημοσιοποίηση που μπορεί να ενοχλήσει. Μάλιστα, η πλειοψηφία του Συμβουλίου Διοίκησης συνυπέγραψε ότι η κρατική επιχορήγηση είναι σε αυτά τα επίπεδα υπεραρκετή, πλεονασματική, για τα τέσσερα επόμενα χρόνια! «Σφάξε με αγά μ’ να αγιάσω»…

Θα πρέπει πάντως να αναγνωρίσουμε ότι δεν παρέμειναν απολύτως με σταυρωμένα χέρια. Η Σύγκλητος αποφάσισε κατά πλειοψηφία να εισάγει δίδακτρα στα ΠΜΣ (λες και οι 950 περίπου μεταπτυχιακοί φοιτητές θα μπορούσαν να σηκώσουν την απώλεια των δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ από την κρατική επιχορήγηση) και να τα διεθνοποιήσει προσδοκώντας σε ορδές ξένων φοιτητών («καλωσήρθε το δολάριο», που έλεγε και μια παλιά ελληνική ταινία). Το δε Συμβούλιο Διοίκησης, επίσης κατά πλειοψηφία, αποφάσισε (παρά την αντίθετη γνώμη των Σχολών του ΕΜΠ, πλην των Σχολών ΠΜ και ΑΤΜ&ΜΓ) να χρεώνει εφεξής τα κόστη εγκατάστασης μεγάλων οργάνων (κάνοντας την αρχή με τα όργανα που αγοράστηκαν από τα «Πανεπιστήμια Αριστείας»), που αποτελούν περιουσία το Ιδρύματος, σε μέλη ΔΕΠ με προσωπικό δάνειο και εγγυήτριες τις επισπεύδουσες Σχολές! Να το πούμε απλά, για να γίνει κατανοητό: για την άσκηση του ερευνητικού κι εκπαιδευτικού έργου μας, θα πληρώνουμε και μάλιστα αδρά, αφού στόχος είναι να μπουν οριζόντιες χρεώσεις στη χρήση των οργάνων, για να αποπληρωθούν τα δάνεια, δημιουργώντας έναν ιδιότυπο δαρβινισμό. Όσοι έχουν ερευνητικά θα έχουν πρόσβαση στον καλύτερο εξοπλισμό του ΕΜΠ. Οι υπόλοιποι συνάδελφοι και οι υποψήφιοι διδάκτορές τους; Έχει ο θεός… Ας ελπίσουμε πως σε επόμενη φάση δεν θα κληθούμε να καταβάλλουμε ενοίκιο για τα γραφεία μας ή να πληρώνουμε από την τσέπη μας ηλεκτρικό και τηλέφωνο (γιατί πολλά άλλα τα πληρώνουμε ήδη…).

Κι εκεί που πιστεύαμε ότι πιάσαμε πάτο, διαψευστήκαμε πανηγυρικά. Όπως μας ενημέρωσε η Διοίκηση με σχετική ανακοίνωση1, καταφύγαμε στην λύση των χορηγών για μερικά κιλά χρώμα, μιας πρώτης τάξης έμμεση διαφήμιση με τον Πρύτανη και Κοσμήτορα Σχολής του ΕΜΠ.

Τελικά πόσο κοστολογείται η αξιοπρέπεια του δημόσιου πανεπιστημίου;

Η κυβέρνηση έχει επιλέξει τη συνειδητή απαξίωση του δημόσιου πανεπιστημίου, την μέχρι εξάντλησης οικονομική δυσπραγία. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο προσθέτει ολοένα και περισσότερες αλυσίδες, για να προλάβει εκρήξεις. Η επιδεικτική παρουσία αστυνομίας εντός του ΕΜΠ είναι ίσως το πιο κραυγαλέο δείγμα του μηνύματος που θέλει να επιβάλει. Ταυτόχρονα, αναθέτει τον ρόλο του «παιδονόμου» στα μέλη ΔΕΠ και ποινικοποιεί κάθε μορφή συνδικαλιστικής δράσης. Και, βέβαια, στέλνει σήμα στο υπερσυντηρητικό της ακροατήριο διαγράφοντας φοιτητές. Αυτά είναι πια εξόφθαλμα. Εκείνο που είναι ακατανόητο είναι η πλήρης ανοχή και σύμπλευση του Συλλόγου μελών ΔΕΠ με ανοιχτά καταστροφικές για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο πολιτικές, και της Διοίκησης του ΕΜΠ και της Κυβέρνησης. Η υπόθεση του Συλλόγου πρέπει να γίνει υπόθεση όλων μας, ως πρώτο βήμα για να δηλώσουμε «είμαστε εδώ».

Υ.Γ. 1. Αν το Συμβούλιο Διοίκησης και η Σύγκλητος θεωρούν πως θα εξακολουθήσουμε να παράγουμε υψηλής ποιότητας εκπαιδευτικό και ερευνητικό έργο, ζώντας με όλο και λιγότερους πόρους, να τους θυμίσουμε τη γνωστή ιστορία με τον Χότζα, που ήθελε να μάθει τον γάιδαρό του να ζει χωρίς τροφή. Το τέλος του φουκαρά του γαϊδάρου είναι γνωστό.

Υ.Γ. 2. Υπάρχουν δεκάδες διεθνή άρθρα και αναλύσεις για τις επιπτώσεις των ιδιωτικών χορηγιών στην ακαδημαϊκή ελευθερία αλλά και στην υστεροφημία των ιδρυμάτων, για να αντιληφθεί κάποιος πως δεν είναι η ενδεικνυόμενη λύση. Αλλά, δύσκολα αποφεύγει κανείς τον πειρασμό να μην σχολιάσει ότι, μολονότι ο συνιδρυτής της Nike και η σύζυγός του έκαναν δωρεά 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Oregon Health & Science University για την υποστήριξη της θεραπείας του καρκίνου, δεν καταφέραμε να εντοπίσουμε φωτογραφία των δωρητών και των αρχών του πανεπιστήμιου με…αθλητικό παπούτσι. Ίσως δεν ψάξαμε αρκετά καλά.

Η κυβέρνηση όλο και περισσότερο αποκτά καθεστωτική λογική. Μεταφράζει τη βουβή και συμπιεσμένη αγανάκτηση, σήμερα, των εκατομμυρίων που βγήκαν στους δρόμους για τα Τέμπη ως νίκη των μηχανισμών χειραγώγησης που ελέγχει. Και νοιώθει ικανή να βάλει σε εφαρμογή τις πιο μύχιες επιδιώξεις της. Νοιώθει απελευθερωμένη από πιέσεις που την ανάγκασαν στο παρελθόν να προσποιηθεί είτε «αυτοκριτική» για τα Τέμπη, είτε προοδευτικότητα. Στο πάνδημο αίτημα για Δικαιοσύνη στο έγκλημα των Τεμπών απαντά με την διατήρηση του ίδιου υπουργού Δικαιοσύνης, με τις γνωστές προκλητικές δηλώσεις για το «μπάζωμα», ακριβώς για να συνεχίσει στο ίδιο μοτίβο. Ο πρωθυπουργός της χώρας 24ωρα μετά τη δήλωση Τραμπ, ανακαλύπτει και ο ίδιος πως «κατά τη γνώμη του, τα φύλα είναι δύο», κλείνοντας το μάτι στο ακροδεξιό και οπισθοδρομικό ακροατήριο που εναγωνίως ζητά να εκφράσει. Κρατά την ίδια γραμμή με τα Τέμπη («θα σας βγάλω τρελούς») και στο κραυγαλέο σκάνδαλο του Ο.ΠΕ.ΚΕ.ΠΕ. Και, βεβαίως, για να μη χαθεί ο συμβολισμός, αντικαθιστά στο Υπουργείο Μετανάστευσης τον Βορίδη με τον… Πλεύρη, για να μην υπάρχει καμμιά αμφιβολία για το μήνυμα, ενώ περιορίζει δραστικά το διεθνώς κατοχυρωμένο ανθρώπινο δικαίωμα στην αίτηση ασύλου, και μιλά πλέον ανοικτά για στρατόπεδα συγκέντρωσης μεταναστών.

Σε αυτό ακριβώς στο πλαίσιο, δεν θα μπορούσε να λείπει η νέα επίθεση στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Άλλωστε, καλοκαίρι έχουμε, υπάρχουν και οι συνήθειες που δεν κόβονται. Αφού, λοιπόν, διαλάλησε με κάθε τρόπο την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για την συνταγματικότητα του Νόμου με τον οποίο ιδρύονται τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, κάνοντάς μας, καθηγητές άνθρωποι, να αμφισβητούμε το αν δικαιούμαστε να πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε τουλάχιστον γραφή και ανάγνωση, καλοκαιριάτικα δίνει νέο μποναμά στα ιδιωτικά πανεπιστήμια χαλαρώνοντας κι άλλο τις – αστείες– προϋποθέσεις για την ίδρυσή τους. Ποιος νοιάζεται για τη σοβαρότητα και την ακαδημαϊκότητα; Οι business πρέπει να προχωρήσουν.

Και βέβαια περνάει το αφήγημα της ανομίας στα πανεπιστήμια σε άλλο επίπεδο. Απόλυτα συνειδητά αφήνει στο έλεος της υποχρηματοδότησης και της υποστελέχωσης τα πανεπιστήμια να μαραζώνουν, μπας και λάμψουν συγκριτικά οι καρικατούρες που στήνουν ως πανεπιστήμια, και ξεκινάει αμείλικτο αγώνα ενάντια στην «ανομία». Εξάλλου πάντα τα μέτρα ενάντια στο φοιτητικό κίνημα και τα δημόσια πανεπιστήμια ήταν «σημείο ταυτότητας» για την συντηρητική ατζέντα. Στο κλίμα που αναφέραμε, αυτή παίρνει χαρακτηριστικά υστερίας. Διαμορφώνει ειδικό ποινολόγιο σε πράγματα που αφορούν ακόμη και σε απλές τυπικές μορφές φοιτητικών κινητοποιήσεων, με λογική «ιδιωνύμου». Δηλαδή, μια πράξη δεν αντιμετωπίζεται ισότιμα και καθολικά από τον νόμο ανεξάρτητα ποιος είναι ο παραβάτης, αλλά υπάρχουν ειδικές ποινές όταν αυτός είναι φοιτητής ή γενικότερα όταν αγωνίζεται εντός των πανεπιστημίων. Με κραυγαλέο παράδειγμα την καταστρατήγηση του τεκμηρίου αθωότητας όταν κατηγορούμενος είναι φοιτητής. Αρκεί απλώς να κατηγορηθεί κάποιος-α και χάνει την φοιτητική ιδιότητά του μέχρι 24 μήνες, ανεξάρτητα της πιθανής αθώωσης. Επιπλέον, προβλέπονται πειθαρχικές διώξεις μελών ΔΕΠ και μελών ακαδημαϊκών οργάνων που δεν επιλαμβάνονται της επιτήρησης και της κατάδοσης των «παρανομούντων» φοιτητών στις αρχές. Θλιβερό, αδιανόητο και απαράδεκτο. Ολοταχώς, στροφή προς τον μεσαίωνα… Και, μαζί, διαγραφές φοιτητών. Ο καλοδουλεμένος (και καλοταϊσμένος) μηχανισμός μιλάει για διαγραφές «αιωνίων», «από την δεκαετία του ‘60», όταν στο ΕΜΠ ανήκουν στην ψευδεπίγραφη αυτή κατηγορία (και με ευθύνη του), σε αρκετές Σχολές, πάνω από το 40% των φοιτητών.

Και το ΕΜΠ; Δυστυχώς σε αφωνία ή σε πλήρη ευθυγράμμιση. Στην εμπεδωμένη πια τακτική της «σιωπής των αμνών», απορρόφησε χωρίς να βγάλει τσιμουδιά την μείωση των 750.000 ευρώ (!) στον προϋπολογισμό του, με αποτέλεσμα οι Σχολές του ΕΜΠ να έχουν φέτος μηδενικό τακτικό προϋπολογισμό! Δηλαδή, τι άλλο πρέπει να γίνει ώστε Συμβούλιο και Σύγκλητος να δείξουν ότι… υπάρχουν; Κατά τα άλλα, το ΕΜΠ πρωτοπορεί σε κάθε μέτρο που συντονίζεται στον «ιερό» και κίβδηλο αγώνα της κυβέρνησης «ενάντια στην ανομία». Αποστείρωση του ιστορικού Πολυτεχνείου, ώστε τίποτε να μην συνδέεται πια με τις στιγμές ανάτασης του ελληνικού λαού και της νεολαίας. Μόνιμη και επιδεικτική παρουσία αστυνομικών στην Πολυτεχνειούπολη. Κάμερες, κάμερες, κάμερες παντού, ακόμη και στους κοινόχρηστους χώρους, ακόμη και μέσα στις Σχολές  και επίσημη θεσμοθέτηση του «μεγάλου αδελφού» που θα παρακολουθεί τα πάντα.

Η ίδια καθεστωτική λογική μοιάζει να επικρατεί παντού. Ο «πλανητάρχης» εγκατέλειψε την ιδέα να προσαρτήσει τον… Καναδά, αλλά συνεχίζει να θεωρεί λογικό να προσαρτήσει την Γροιλανδία και να μετατρέψει τη Γάζα σε Ριβιέρα. Μπροστά στα μάτια μας εξελίσσεται ένα έγκλημα κατά του παλαιστινιακού λαού, χωρίς προηγούμενο. Η κοινή γνώμη συνηθίζει να βλέπει εκατόμβες θυμάτων, σε σχολεία και νοσοκομεία, άνθρωποι να χτυπιούνται στην ουρά για φαγητό και νερό. Οι «καταδίκες» των ενεργειών αυτών μοιάζουν περισσότερο με απαθείς συνέργειες και όλα μοιάζουν να κινούνται από το κακό στο χειρότερο. Όχι όλα. Ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές υπάρχουν αυτοί που αντιστέκονται και σώζουν την τιμή της ανθρωπιάς και της ανθρωπότητας, όπως η κινητοποίηση για την λευτεριά στην Παλαιστίνη https://www.facebook.com/share/v/19GLejQYnL/ στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, ένα από τα πιο ιστορικά πανεπιστήμια παγκοσμίως (έτος ίδρυσης 1583), αλλά και τόσες άλλες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ξεχνούν, όμως, κάτι. Την μοίρα όλων των καθεστώτων. Αποχαλινωμένοι, με την αίσθηση του «ότι θέλω κάνω», χάνουν την επαφή με την πραγματικότητα και τα βουβά ρεύματα αγανάκτησης ακόμη και απελπισίας που συσσωρεύονται στα θεμέλια της κοινωνίας (στην Ελλάδα το νοίκι είναι πιο δυσβάσταχτο από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, οι νέοι της χώρας μας βασανίζονται καλοκαιριάτικα στο σύγχρονο σκλαβοπάζαρο της «σεζόν», πάνω από το 50% των Ελλήνων δεν θα κάνει καν διακοπές), και νομίζουν θα είναι αιώνιοι. Μέχρι να καταρρεύσουν, και το οικοδόμημά τους να αποδειχθεί τραπουλόχαρτα.

Αλλά μέχρι τότε, όλοι εμείς, θα ανήκουμε σε αυτούς που στάθηκαν βουβοί όταν γινόταν «σημεία και τέρατα», σαν αυτά που διαβάζαμε και αναρωτιόμασταν πώς γίνεται οι άνθρωποι στον καιρό τους να τα ανέχονταν;

Η απαράδεκτη και καταδικαστέα, όχι μόνο για τους προφανείς πολιτικούς λόγους αλλά πρωτίστως για λόγους αξιακούς ως προς την υπεράσπιση του ελεύθερου δημόσιου πανεπιστημίου, επίθεση αγνώστων σε εκδήλωση στη Νομική Σχολή, τις τελευταίες μέρες, έδωσε το πρόσχημα για μια συντονισμένη στοχοποίηση του πανεπιστημίου. Με εντυπωσιακή ετοιμότητα, σε λίγες μόνο ώρες(!) η κυβέρνηση πραγματοποίησε υπουργική σύσκεψη «για την πάταξη της βίας στα Πανεπιστήμια». Σε απόλυτο συγχρονισμό, οι γνωστοί επαγγελματίες συκοφάντες του δημόσιου πανεπιστημίου, συνεπικουρούμενοι από τους «αυθόρμητους» (out of the “Blue Skies”) υποστηρικτές του εκάστοτε κυβερνητικού αφηγήματος έσπευσαν να «τσουβαλιάσουν» οτιδήποτε μπόρεσαν να ανασύρουν από τη συνήθη ρητορική που περιγράφει τα πανεπιστήμια ως επικίνδυνες «εστίες ανομίας», για να υποστηρίξουν την πάγια θέση τους: για όλα φταίνε ο δημόσιος χαρακτήρας του πανεπιστημίου και οι συλλογικοί αγώνες.

Ενδιαφέρεται η κυβέρνηση για την ασφάλεια στα πανεπιστήμια;

Σε αντίθεση με ότι περιγράφουν τα κυβερνητικά ΜΜΕ, η εγκληματικότητα στα πανεπιστήμια, σύμφωνα με τα στοιχεία της αστυνομίας αλλά και την καθημερινή μας εμπειρία, είναι σίγουρα μικρότερη από άλλους κοινωνικούς χώρους. Και ενώ οι εκτελέσεις μαφιόζων με βροχή από σφαίρες, μέρα-μεσημέρι και σε πολυσύχναστα μέρη, δεν αποδεικνύονται ικανές να προκαλέσουν υπουργικές συσκέψεις, ούτε να απασχολήσουν τα «ανεξάρτητα» ΜΜΕ για περισσότερο από μια μέρα, τα όποια περιστατικά βίας στα πανεπιστήμια γίνονται αμέσως καύσιμο για την προώθηση ακόμη πιο επικίνδυνων συνταγών («η πανεπιστημιακή αστυνομία απέτυχε γιατί ήταν light, εμπρός για μόνιμη στρατοπέδευση αστυνομικών στα πανεπιστήμια»). Από την άλλη, για τα υπαρκτά και οξύτατα προβλήματα ασφάλειας για φοιτητές, εργαζομένους και καθηγητές στους πανεπιστημιακούς χώρους που προκύπτουν από την ανύπαρκτη συντήρηση των υποδομών, σιγή ιχθύος (ενδεικτικά, τα διαθέσιμα ποσά για κάθε σχολή του ΕΜΠ θα είναι φέτος της τάξης των δύο-τριών χιλιάδων ευρώ). Και όχι μόνο αυτό. Σύμφωνα με τις δηλώσεις που ακολούθησαν την σχετική υπουργική σύσκεψη, προτείνεται ο περαιτέρω οικονομικός στραγγαλισμός ως μέσο πίεσης για την ανάθεση διωκτικού ρόλου στις ίδιες τις διοικήσεις και τα μέλη ΔΕΠ των πανεπιστημίων, κάνοντας ξεκάθαρο πως η υποχρηματοδότηση και η συκοφάντηση αποτελούν μέρη της ενιαίας επίθεσης στο δημόσιο πανεπιστήμιο ως τέτοιο.

Τι είναι αυτό που καθιστά το δημόσιο πανεπιστήμιο «επικίνδυνο»;

Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, τα πράγματα λέγονται ξεκάθαρα δια στόματος Trump: «οι αριστεροί παράφρονες προκαλούν χάος στα πανεπιστήμια για να αποσπάσουν την προσοχή από τα σύνορα», στοχοποιώντας  ως  «εσωτερικό  εχθρό»  όχι  μόνο  την  αριστερά  αλλά  και  τις  διοικήσεις  τους  ως «συνοδοιπόρους» που τους ανέχονται. Μήπως θυμίζει εμφυλιοπολεμική ρητορική; Και ενώ οι εγχώριοι θιασώτες της «αριστείας» επικαλούνται συνεχώς συγκρίσεις με τα αμερικάνικα πανεπιστήμια μόνο για να μειώσουν τα ελληνικά (αγνοώντας τεχνηέντως τις διαφορές σε υποδομές και χρηματοδότηση), φαίνεται να αγνοούν τις αντιστάσεις που προβάλει η ακαδημαϊκή κοινότητα και οι διοικήσεις κορυφαίων πανεπιστημίων στην προσπάθεια ποδηγέτησής τους από την κυβέρνηση Trump.

Στην Ελλάδα, η ίδια μύχια «αλλεργία» των κυβερνώντων (και των συν αυτών) ενάντια στον δημόσιο χαρακτήρα του πανεπιστημίου εκφράζεται με κάθε ευκαιρία. Ο ιστορικός ρόλος του ελληνικού πανεπιστημίου στα κοινωνικά δρώμενα στην νεότερη ιστορία ταυτίστηκε πολλές φορές με την κοινωνική πρόοδο και την αντίσταση στην κοινωνική αδικία και την απολυταρχία. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι σύμφυτα με την ίδια την έννοια του θεσμού πανεπιστημίου, στο οποίο η πολιτεία αναγνώρισε συνταγματικά ένα πλαίσιο αυτοδιοίκησης και ελευθερίας το οποίο επιτρέπει την αμφισβήτηση που οδηγεί στην πρόοδο και την αλλαγή της κοινωνίας, και αποτελεί μηχανισμό εξέλιξης. Τα χαρακτηριστικά αυτά του πανεπιστημίου δεν αποτελούν παραχώρηση του κράτους, αλλά κοινωνική κατάκτηση και βρίσκονται πάντα στο στόχαστρο των κυβερνήσεων, σε περιόδους κατά τις οποίες οι κυβερνήσεις επιδιώκουν αναδιαρθρώσεις που συναντούν κοινωνική αντίδραση. Οι πρόσφατοι νόμοι, σε συνδυασμό με τον συνεχή οικονομικό εκβιασμό, αφαιρούν κάθε χαρακτηριστικό αυτοδιοίκησης. Από τον τρόπο εκλογής των διοικήσεων, αλλά ακόμη και μέχρι τον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων, το κράτος καθορίζει πλέον κάθε πτυχή της ακαδημαϊκής λειτουργίας, επιβάλλοντας ένα καθεστώς κρατικής εποπτείας.

Παράλληλα, εξελίσσεται η κοπιώδης προσπάθεια της κυβέρνησης να καθιερώσει την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων (με τη γνωστή πια πορεία ευτελισμού της). Η ίδια η διοίκηση του ΕΜΠ, μέσα από θεσμικές ακροβασίες και παρά τις οξύτατες αντιδράσεις της ακαδημαϊκής κοινότητας, αποπειράται να ιδρύσει ιδιωτικό παράρτημα στην Κύπρο.

Το ΕΜΠ στο στόχαστρο, ξανά.

Είναι ξεκάθαρο πως στόχος των κυβερνητικών σχεδίων δεν είναι ούτε η ασφάλεια, ούτε η στήριξη των δημοσίων πανεπιστημίων, αλλά η επιβολή του δυστοπικού δόγματος «νόμος και τάξη» τόσο λόγω ιδεολογικής εμμονής, όσο και ως τρόπο διαχείρισης της αυξανόμενης κοινωνικής δυσαρέσκειας και απαίτησης για δικαιοσύνη και αλλαγή. Το Πολυτεχνείο, ιστορικά, με διοικήσεις προοδευτικών ή ακόμη και συντηρητικών Πρυτάνεων, στάθηκε στο ύψος του ακαδημαϊκού και κοινωνικού του ρόλου σε εποχές όπως η Κατοχή και η Δικτατορία, και έγινε σύμβολο δημοκρατίας, ελεύθερης έκφρασης και απαίτησης για δικαιοσύνη. Σε πλήρη αντίθεση με την ιστορία του, η σημερινή του διοίκηση εμφανίζεται σε απόλυτη σύμπνοια με την κυβερνητική ρητορική εναντίον του, σπεύδοντας προς συνεχή επίρρωση του αφηγήματος για εστίες ανομίας.

Με βάση το πρόσφατο περιστατικό βίας εντός της πολυτεχνειούπολης, την επόμενη μέρα και σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις κυβερνητικές δηλώσεις, ο Πρύτανης έσπευσε να προτρέψει την κυβέρνηση να νομοθετήσει για τη διαδικασία σύστασης των πειθαρχικών που θα οδηγήσουν σε διαγραφές φοιτητών που εμπλέκονται σε έκνομες ενέργειες, ενώ δήλωσε ανοιχτά ότι «η άποψή μου είναι να υπάρχει διαρκής κίνηση της αστυνομίας μέσα στα ιδρύματα, ώστε να μη μεσολαβεί χρόνος να μεταβεί η αστυνομία σε ένα συμβάν». Την άλλη κιόλας μέρα, πάνοπλοι αστυνομικοί έχουν στρατοπεδεύσει εντός του ΕΜΠ. Πώς να μην πάρει, λοιπόν, τα εύσημα γνωστού «αμερόληπτου δημοσιογράφου» με την ακραία φιλοκυβερνητική του στάση.

Η προσπάθεια να «σιγήσει» οριστικά το ιστορικό συγκρότημα της Πατησίων, μέσω των επαναλαμβανόμενων και συστηματικών απαγορεύσεων εκδηλώσεων, ακόμη και εκδηλώσεων που συμμετέχουν καθηγητές του ΕΜΠ και φορείς του ΤΕΕ, εντάσσεται ακριβώς στον ίδιο στόχο, ακόμη και σε βάρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας της Σχολής των Αρχιτεκτόνων. Για μια ακόμη φορά η Πρυτανεία αποφασίζει το κλείσιμο του κάτω Πολυτεχνείου και την διακοπή της εκπαιδευτικής διαδικασίας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών για να σιωπήσουν οι ενοχλητικές φωνές. Εδώ κλειστό, θλιβερό και παντέρημο Πολυτεχνείο.

Η κοινότητα του ΕΜΠ οφείλει να αποστασιοποιηθεί από την αυτοκαταστροφική στάση της άκριτης και πρόθυμης υπακοής, μέσω των ζωντανών συλλογικών της οργάνων. Σε αυτή την κατεύθυνση, ο Σύλλογος ΔΕΠ ΕΜΠ θα πρέπει να σταματήσει να εμφανίζεται ως πρόθυμος υποστηρικτής των προθύμων υποστηρικτών της κυβερνητικής επίθεσης στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Αν δεν αντιστραφεί αυτή η πορεία, σύντομα θα λειτουργούμε πλήρως υπό ασφυκτική και ταπεινωτική κρατική επιτροπεία, η επιβολή της οποίας θα περιλαμβάνει και εμάς σαν επιτηρητές και επιτηρούμενους σε συνθήκες διαρκούς σύγκρουσης.

Το απαίσιο πρόσωπο του πολέμου

Στη γειτονιά μας, στη Γάζα, συνεχίζεται το φρικτό έγκλημα του κράτους του Ισραήλ ενάντια σε ένα ολόκληρο λαό. Και ένας ολόκληρος πλανήτης μοιάζει να έχει συνηθίσει στις εικόνες των σκοτωμένων παιδιών και των ισοπεδωμένων σχολείων και νοσοκομείων. Καταδικάζουμε με όλη μας τη δύναμη την επίθεση με drone σε πλοίο που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα που εξαπέλυσε, στηριγμένο στον αμερικάνικο Ιμπεριαλισμό, το κράτος δολοφόνος του Ισραήλ την περασμένη Παρασκευή σε διεθνή ύδατα κοντά στη Μάλτα και εκφράζουμε την αμέριστη αλληλεγγύη μας στον συνάδελφο Τάκη Πολίτη. Τώρα που το απαίσιο πρόσωπο του πολέμου αρχίζει να γίνεται τμήμα της «καθημερινότητας» είναι που πρέπει να επιβεβαιωθεί και, κυρίως, να εφαρμοστεί η απόφαση της Συγκλήτου του ΕΜΠ για μη συμμετοχή στην πολεμική έρευνα.