Πανεπιστήμια ξανά;

Ήρθε λοιπόν η στιγμή να ανοίξουν τα Πανεπιστήμια. Μετά τα σχολεία, τα γυμναστήρια, την αγορά, την εστίαση, τον τουρισμό…  Φαίνεται πως στους χώρους τους οι ιός είχε ιδιαίτερη προτίμηση, τόσο που η απειλή του εκεί, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, να ήταν ορατή και μη διαχειρίσιμη. Ή μήπως στα ΑΕΙ ένας ιός πιο απειλητικός καραδοκεί σε μια εποχή που οι κρατούντες κάνουν τα πάντα για να ανατρέψουν το δημοκρατικό DNA της Ανώτατης Παιδείας: ο ιός της αμφισβήτησης και της αντίστασης, ο ιός της δίκαιης οργής μιας νεολαίας πολλαπλά στιγματισμένης και αδικημένης;

Περάσαμε τρία ακαδημαϊκά εξάμηνα μέσα στις συνθήκες της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης. Και οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές των δυνατοτήτων που παρέχει η τεχνολογία της τηλε-διαχείρισης (της «γνώσης», της «εργασίας», της «επικοινωνίας») είδαν πια ότι αυτό που ξετυλίγεται σε αμέτρητες ώρες στην οθόνη είναι μια προσομοίωση εκπαίδευσης.

Δεν χρειάζεται ίσως να θυμίσουμε ότι εκπαίδευση σημαίνει συμμετοχή, ανταλλαγή, ενσώματη συμπαρουσία, συνεργατική ατμόσφαιρα, συν-κίνηση και συν-αίσθηση, ενεργός αντίλογος και αμφισβήτηση, αναγνώριση του μόχθου και εκδήλωση των εναλλακτικών προοπτικών. Κοντολογίς συνθήκες εμπλοκής. Ούτε βέβαια χρειάζεται να ξαναπούμε ότι οι όποιες εφαρμογές της σύγχρονης πληροφορικής τεχνολογίας μπορούν να συμβάλλουν στην υποστήριξη της «δια ζώσης» εκπαίδευσης είναι καλοδεχούμενες.

Τα πανεπιστήμια πρέπει άμεσα να ξαναβρούν την λειτουργία που τα χαρακτηρίζει ως κοινωνικούς χώρους εκπαίδευσης, γνώσης, έρευνας και δημοκρατικής κοινωνικοποίησης. Και οι πανεπιστημιακοί με πλήρη επίγνωση της κοινωνικής τους ευθύνης πρέπει να στηρίξουν αυτήν την προοπτική.

Εξέλειπαν λοιπόν όλοι οι κίνδυνοι; Όχι! Το ζήτημα είναι ποιο επίπεδο διακινδύνευσης απαιτείται από όλους και όλες σήμερα στα ΑΕΙ και με ποιους τρόπους μπορεί να περιοριστεί.

Ξέρουμε ότι στο ΕΜΠ τα ποσοστά εμβολιασμού των φοιτητών είναι γύρω στο 80% και των διδασκομένων στο 95%. Ήδη αυτό αποτελεί υψηλή εγγύηση για την κοινότητα. Σε ένα τέτοιο ακροατήριο, σύμφωνα με τα επιστημονικώς παραδεκτά, οι πιθανότητες προσβολής είναι μικρές, οι πιθανότητες νόσησης ακόμα μικρότερες και οι πιθανότητες βαριάς νόσησης ελάχιστες. Στις συνθήκες αυτές αποτελεί λελογισμένη διακινδύνευση η απόφαση να ανοίξει το ΕΜΠ.

Όλα τα μαθήματα μπορούν να γίνουν «δια ζώσης», με τον προσδιορισμό όρων που θα μειώνουν τον συγχρωτισμό. Δεν ξεχνάμε ότι ο συγχρωτισμός είναι εξαιρετικά μεγαλύτερης έντασης στα μέσα μεταφοράς και σε πολλούς χώρους εργασίας και αγοράς. Αλλά αυτό, βεβαίως, δεν δίνει κανένα άλλοθι στην κυβέρνηση που λέει στα πανεπιστήμια απλά «ανοίξτε», χωρίς να παίρνει κανένα μέτρο ώστε αυτό να γίνει στη μέγιστη δυνατή ασφάλεια και με τρόπο ώστε να διαρκέσει το άνοιγμα. Οι κυβερνώντες αντί να λύνουν υπαρκτά προβλήματα, επιλέγουν μονίμως τη μετάθεση των ευθυνών (ειδικά στη νεολαία) και την έκδοση διαταγών και απαγορεύσεων.  Η μείωση του συγχρωτισμού μπορεί να γίνει με τρόπους που κάθε σχολή θα σχεδιάσει χωρίς να φτάσουμε σε προδιαγραφές τόσο ανέφικτες που αυτόματα θα επιβάλλουν την επιστροφή στην τηλε-εκπαίδευση.

Σε αυτή την προοπτική χρειάζεται η άμεση υποστήριξη του ΕΜΠ (συμπεριλαμβανομένου του συγκροτήματος της Πατησίων) με υγειονομικό προσωπικό και υλικό που να επιτρέπει συχνά και δωρεάν τεστ, απολυμάνσεις, ανίχνευση και ιχνηλάτηση των κρουσμάτων, με πρόσληψη έκτακτου προσωπικού (αλήθεια, τι θα γίνει με την  κυνική καταπάτηση του νόμου για την αυτόματη αντικατάσταση του προσωπικού που συνταξιοδοτείται;) καθώς και η αποκατάσταση διαύλων άμεσης και υπεύθυνης πληροφόρησης. Η διεκδίκηση για την άμεση λήψη αυτών των μέτρων είναι καθήκον της διοίκησης του ΕΜΠ και η υλοποίησή τους υποχρέωση της κυβέρνησης, για να έχουν νόημα οι διακηρύξεις για «ανοιχτό πανεπιστήμιο».

Δεν πρέπει σε καμιά  περίπτωση να γίνουμε συνένοχοι στην εκστρατεία εκφοβισμού και διακρίσεων που έχει εξαπολύσει η κυβέρνηση. Σεβόμαστε όσους φοβούνται ή νιώθουν να απειλούνται. Άλλωστε και μείς φοβόμαστε. Θα στηρίξουμε απερίφραστα τα πιο ευάλωτα μέλη της κοινότητας (και εν ανάγκη θα αναλάβουμε τις υποχρεώσεις τους) με την προϋπόθεση όμως ότι η επίκληση μιας εν γένει ευαλωτότητας δεν θα γίνει πρόσχημα για την επιστροφή στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Υπάρχουν τρόποι με σεβασμό στα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, να οριστεί ποιοι και ποιες χρειάζονται αυτή τη φροντίδα όλων μας.

Λελογισμένη διακινδύνευση, επίσης, σημαίνει να μπορούμε να συγκρίνουμε τους κινδύνους: Χρειάζεται όχι μόνο να εκτιμήσουμε τον κίνδυνο της νόσησης αλλά και τους ήδη διαφαινόμενους κινδύνους ψυχικής και σωματικής αποδιοργάνωσης (νόσησης δηλαδή) που έχει δρομολογήσει η παρατεινόμενη τηλε-«εκπαίδευση». Χρειάζεται να φροντίσουμε μια γενιά φοιτητών να ξαναβρεί επαφή με την ουσία της ανώτατης εκπαίδευσης. Χρειάζεται να ξαναβρεθούμε στους χώρους της κοινότητάς μας με τις αντιθέσεις αλλά και τις όμορφες στιγμές της συν-δημιουργίας. Χρειάζεται να ανιχνεύσουμε από κοινού τους τρόπους οργάνωσης ενός αγώνα που θα αντιταχτεί στους νόμους καταστροφής της ανώτατης εκπαίδευσης, που χωρίς ντροπή ψήφισε μια κυβέρνηση σε εποχές που οι άμεσα εμπλεκόμενοι δεν μπορούσαν να αντιδράσουν. Απέναντι σε αυτούς που θέλουν να «απεγκλωβίσουν» τη νεολαία από τα πανεπιστήμια, εμείς θέλουμε να στηρίξουμε με όλες μας τις δυνάμεις ανοιχτά πανεπιστήμια σε μια συνθήκη αλληλεγγύης, δίψας για τη γνώση και την έρευνα και ανυποχώρητης αποφασιστικότητας στην υπεράσπιση της δημοκρατικής δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.

Αυτές τις μέρες είναι που θα φανεί τι λένε ποιοι και τι εννοούν, τι υπόσχονται και τι πράττουν, τι στηρίζουν και τι εμποδίζουν. Εμείς μαζί με τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας θα κάνουμε το ανοιχτό πανεπιστήμιο, πανεπιστήμιο ξανά!

Πανεπιστήμια ξανά;_21-9-2021

Από την καταστολή στη γενική αναισθησία λίγες διώξεις δρόμος

Ως Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ δηλώνουμε την υποστήριξή μας στους συναδέλφους που διώκονται πειθαρχικά από τη διοίκηση του Πανεπιστημίου Πατρών. Άλλη μια αυταρχικής έμπνευσης κίνηση σε μια κρίσιμη περίοδο  που η διαχείριση της πανδημίας από τους κρατούντες έχει ως προτεραιότητά της την καταστολή αντί για τη στήριξη του υγειονομικού συστήματος και του εγκλωβισμένου σε αλλοπρόσαλλα μέτρα πληθυσμού. Τις πειθαρχικές διώξεις αντί του κατά προτεραιότητα εμβολιασμού του διδακτικού προσωπικού που θα επιτρέψει την προετοιμασία της δια ζώσης εκπαίδευσης.

Οι συμβολικές εκδηλώσεις με φυσική παρουσία στα ΑΕΙ δεν είναι παρά μέρος μιας υπεύθυνης στάσης στην υπεράσπιση της Ανώτατης Παιδείας σε καιρό πανδημίας:

  • Με πλήρη τήρηση των μέτρων προφύλαξης για τη μετάδοση (μάσκες, αποστάσεις κ.λπ.) δίνει την ευκαιρία να διερευνηθούν τρόποι ανασύστασης της δια ζώσης εκπαίδευσης. Ο καιρός επιτρέπει τη χρήση υπαίθριων χώρων και οι επιστήμονες έχουν από καιρό δηλώσει ότι με την κατάλληλη φροντίδα η μετάδοση του ιού γίνεται απίθανη σε εξωτερικούς χώρους. Εξαιρετικά πιθανότερη, όλοι ξέρουμε πια, είναι η μετάδοσή στους μαζικούς χώρους εργασίας και στις συγκοινωνίες.
  • Η ανασύσταση του χώρου της παιδείας είναι κρίσιμη όχι μόνο για την αναπλήρωση του τεράστιου κενού που δημιουργεί καθημερινά η τηλε-«εκπαίδευση», αλλά και για την ψυχολογική στήριξη των μελών της Πανεπιστημιακής κοινότητας που η διάλυση της εκπαιδευτικής συνύπαρξης όλο και περισσότερο βυθίζει σε απελπισία, κατάθλιψη και απώλεια της δημιουργικής και κριτικής τους δύναμης.
  • Η παιδεία συνιστά κοινωνική συνθήκη συνύπαρξης, ανταλλαγής, αλληλομόρφωσης και αναστοχασμού. Η παρατεινόμενη αναγωγή της σε παροχή πληροφοριών μέσω της τηλε-σύνδεσης την ακυρώνει. Τρία εκπαιδευτικά εξάμηνα «χαμένα» έτσι, είναι πολλά. Η προκλητική εξαίρεση των ακαδημαϊκών δασκάλων από τον κατά προτεραιότητα εμβολιασμό των εκπαιδευτικών μόνο ως μήνυμα της κυβέρνησης για επτασφράγιστα πανεπιστήμια, με όποιο κόστος, μπορεί να εκληφθεί. Φτάνει πια. Πρέπει άμεσα να αναζητηθούν τρόποι η Ανώτατη Εκπαίδευση να γυρίσει ξανά στη δια ζώσης διδασκαλία. Τόσα και τόσα ακούγονται από επίσημα χείλη για το πώς θα ανοίξει ο τουρισμός, πώς θα ανοίξει η αγορά. Δεν είναι η στιγμή να μιλήσουμε σοβαρά και υπεύθυνα για το πώς θα ανοίξουν τα ΑΕΙ;

Από την καταστολή στη γενική αναισθησία λίγες διώξεις δρόμος_22-4-2021

Μάτια ερμητικά κλειστά;

Πανεπιστήμια ερμητικά κλειστά. Όλα είναι υπό συζήτηση για το αν και το πότε θα ανοίξουν, εμπόριο, σχολεία, γυμνάσια, λύκεια, γυμναστήρια, εκκλησίες, όλα υπό συζήτηση. Όλα, εκτός από τα πανεπιστήμια.
Σε αυτά τα αεροστεγώς σφραγισμένα πανεπιστήμια, στα ξεκουρδισμένα και αποχαυνωμένα από την τηλεκπαίδευση πανεπιστήμια, για τρίτο συνεχόμενο εξάμηνο, μια φοιτητική διαμαρτυρία στη Θεσσαλονίκη, στο ΑΠΘ, με αίτημα «Ανοιχτά Πανεπιστήμια» αντιμετωπίζεται κυνικά με αστυνομική βία μετά από πρόσκληση του Πρύτανη. Την επαύριο της ψήφισης του νόμου, δεν χρειάζονται καν οι μάσκες. Η «δημοκρατία», κατά τον Πρωθυπουργό, μπαίνει πλησίστια στα πανεπιστήμια, ανοίγοντας κεφάλια φοιτητών. «Θριαμβεύει», με συλλήψεις και διώξεις. Οι φοιτητές αντιστάθηκαν. Κάποιοι από αυτούς προσπάθησαν με ηρωικό τρόπο να ματαιώσουν τις συλλήψεις, βάζοντας τα σώματά τους μπροστά στις κλούβες που μετέφεραν συμφοιτητές τους.
Η κυβέρνηση θυσιάζει τις σπουδές της αυριανής γενιάς, με στόχο τον έλεγχο της αμφισβήτησής της. Πιστεύει ότι με ένα χωρίς προσχήματα κλείσιμο διαρκείας θα βρει τον πολιτικό χρόνο να επιβάλλει ένα πλήρως ελεγχόμενο, ένα αστυνομοκρατούμενο πανεπιστήμιο. Πλανάται πλάνην οικτράν. Τους δεκάδες φοιτητές που συνελήφθησαν, αντικατέστησαν εκατοντάδες.
Κι εμείς; Θα παρακολουθούμε μοιραίοι και άβουλοι την αλληλουχία των χαμένων εξαμήνων, τη συνεχή αιμορραγία των πανεπιστημίων; Προσπαθώντας να κρατήσουμε τα μάτια ερμητικά κλειστά, ώστε τάχα να μην έχουμε ευθύνες έναντι ενός μισαλλόδοξου σχεδίου, που βάζει στο στόχαστρο τους φοιτητές μας; Μέχρις ότου γίνουμε και οι ίδιοι περιττοί και αντικατασταθούμε από τους managers, βλέπε Συμβούλια;
Καταδικάζουμε με όλη τη δύναμη της φωνής μας την απρόκλητη, άδικη και ανήθικη επίθεση της αστυνομίας στο ΑΠΘ. Ο Πρύτανης ΑΠΘ έχει τεράστιες ευθύνες. Συμπαραστεκόμαστε στους συλληφθέντες φοιτητές. Να ξέρουν ότι δεν είναι μόνοι. Δίνουν δύναμη σε όλους μας. Καλούμε όλους τους Συλλόγους του ΕΜΠ σε κοινή στάση αντίστασης για τη μη εφαρμογή του Νόμου. Καλούμε τη Σύγκλητο του ΕΜΠ να συνεδριάσει άμεσα, να καταδικάσει τα γεγονότα στο ΑΠΘ, να στήσει ανάχωμα στον ολέθριο νόμο. Να σταθεί στο ύψος της ιστορίας του ΕΜΠ, αλλά και στο πλευρό των φοιτητών του σήμερα.
Σήμερα, γιατί αύριο ίσως είναι πολύ αργά.

Μάτια ερμητικά κλειστά;_23-2-2021

Ε.Μ.Π.: Εθνικό Μετσόβιο Πειθαρχείο;

Η κυβέρνηση, εν μέσω πανδημίας, βρήκε χρόνο να ασχοληθεί με ένα, κατ’ αυτήν, «οξύτατο πρόβλημα». Ας δούμε, όμως, πριν από αυτό, με ποια πραγματικά οξύτατα πανεπιστημιακά προβλήματα ΔΕΝ ασχολείται:

  • Δεν ασχολείται με το γεγονός ότι η ουσιαστική πανεπιστημιακή εκπαίδευση παραπαίει ανάμεσα σε κουρασμένους καθηγητές που μιλούν σε μια οθόνη και ζαλισμένους και αποχαυνωμένους φοιτητές που «παρακολουθούν» (κατά την Υπουργό, η τηλεκπαίδευση «πάει θαυμάσια» και θα παραταθεί, μάλλον, για ένα ακόμη εξάμηνο, σύνολο τρία μέχρι στιγμής).
  • Δεν ασχολείται με τους προϋπολογισμούς κατάρρευσης των πανεπιστημίων (μειωμένοι κατά 80%, πλέον), οι οποίοι είναι βεβαιωμένα κάτω από τις στοιχειώδεις ανάγκες (αντίθετα, τα πανεπιστήμια πρέπει να αποδείξουν «αριστεία» για να έχουν …ηλεκτρικό ρεύμα).
  • Δεν ασχολείται με την κατακόρυφη πτώση σε μέλη ΔΕΠ και έμψυχο προσωπικό (η Ελλάδα έχει τη χειρότερη αναλογία φοιτητών ανά μέλος διδακτικού προσωπικού στην Ευρώπη), και την εξάντληση όλων μας στην προσπάθειά μας να διασώσουμε το επίπεδο σπουδών, καλύπτοντας θεόρατες πια «τρύπες» (αντίθετα παρανομεί απροσχημάτιστα μην προκηρύσσοντας όπως ο νόμος ορίζει τις κενές θέσεις λόγω συνταξιοδότησης). Και δεκάδες άλλα «δεν»…

Επίσης, ενδιαφέρον έχει με τι άλλο συνοδεύει τον νόμο. Αφού για δεκαετίες αντιμετώπισαν την πανεπιστημιακή εκπαίδευση με πελατειακό τρόπο, φτιάχνοντας τμήματα-φαντάσματα χωρίς πανεπιστημιακές υποδομές σε κάθε γωνιά της χώρας, τώρα προσποιούνται τον τιμητή της ποιότητας της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και με τον ορισμό βάσης εισαγωγής ωθούν χιλιάδες νέους στα ιδιωτικά κολλέγια και τις – στα όρια τα οικονομικής κατάρρευσης οικογένειές τους – στο ταμείο. Θα λέγαμε, μόνο, ότι αυτό είναι μια λάθος εκπαιδευτική πολιτική, αν δεν ήταν μια ψυχρή και κυνική ενίσχυση της ιδιωτικής εκπαίδευσης, αφού η κυβέρνηση παράλληλα εξίσωσε τα επαγγελματικά δικαιώματα των κολλεγίων με αυτά των πανεπιστημίων, ακυρώνοντας στην πράξη το άρθρο 16 του Συντάγματος.

Βρήκε, λοιπόν, την κατάλληλη στιγμή να επιβάλλει την «τάξη» στα πανεπιστήμια. Πώς;

  • Καταργώντας το αυτοδιοίκητό τους. Τα πανεπιστήμια συνεχίζουν να έχουν τάχα το «δικαίωμα» να ορίζουν τα του οίκου τους με εσωτερικούς κανονισμούς, υπό την προϋπόθεση ότι αυτοί συμφωνούν με τον νόμο. Έτσι τα πανεπιστήμια χάνουν την αποφασιστική αρμοδιότητα στο χώρο ευθύνης τους και μετατρέπονται σε εκτελεστικά όργανα.
  • Στοχεύοντας σχεδόν απροσχημάτιστα στη φοιτητική συνδικαλιστική δράση μέσω μιας εξαντλητικής και ακραία συντηρητικής ποινικοποίησης σχεδόν των πάντων (μέχρι …και της ηχορύπανσης). Τη φύλαξη των εγκαταστάσεων από το κοινό έγκλημα θα πρέπει να είναι κανείς εξαιρετικά παρατηρητικός για να την ανακαλύψει κάπου, σε κάποιο σημείο, του νομοσχεδίου. Άλλωστε, το πραγματικό ενδιαφέρον της κυβέρνησης για τη φύλαξη των πανεπιστημίων φάνηκε όταν ο σημερινός Πρωθυπουργός κατήργησε ως Υπουργός εν μία νυκτί τον κλάδο των φυλάκων-νυχτοφυλάκων και απέλυσε τους φύλακες.
  • Εισάγοντας την πανεπιστημιακή αστυνομία, που δεν είναι καθόλου λιγότερο αστυνομία. Για παράδειγμα, οι ειδικοί φρουροί της Ομάδας Προστασίας Πανεπιστημιακού Ιδρύματος (Ο.Π.Π.Ι.) έχουν και προανακριτικά καθήκοντα κατ’ εξαίρεση των καθηκόντων όλων των άλλων ειδικών φρουρών. Η πανεπιστημιακή αστυνομία έχει πλήρη ελευθερία δράσης, αφού η δράση της αναφέρεται στο άρθρο δηλαδή που κατάργησε το πανεπιστημιακό άσυλο.
  • Θεσμοθετεί την υποχρεωτική συνεργασία των πανεπιστημιακών διοικήσεων με την πανεπιστημιακή αστυνομία («…οι διοικήσεις των Α.Ε.Ι. υποχρεούνται να διευκολύνουν με κάθε τρόπο το προσωπικό των Ο.Π.Π.Ι. στο Α.Ε.Ι. κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, όπως αυτά ορίζονται στην παρ. 4.») και απειλεί με κυρώσεις αν αυτή δεν είναι «πρόθυμη» και αποτελεσματική, ξεκινώντας με θεσμοθέτηση πειθαρχικών ευθυνών σε όλα τα επίπεδα αν αρνηθούν την απαραίτητη «βοήθεια», μέχρι οικονομικές κυρώσεις επί των πανεπιστημίων στην περίπτωση που αυτά «δεν συμμορφωθούν».
  • Εισάγει τα αλήστου μνήμης «πειθαρχικά φοιτητικά συμβούλια», με πλήρως προσδιορισμένη διαδικασία και προκαθορισμένες ποινές, απλώς για να μετακυλήσει την απεχθή ευθύνη της επιβολής μιας ακραίας διαδικασίας καταστολής στα πανεπιστημιακά όργανα και σε κάποιους συνάδελφους, υπό την απειλή της πειθαρχικής ευθύνης. Αλήθεια, ποιος συνάδελφος θέλει να υποστεί κάτι τέτοιο;
  • Μετατρέπει τις πανεπιστημιουπόλεις σε αστυνομοκρατούμενα και επιτηρούμενα με κάμερες ιδρύματα, με απαγόρευση εισόδου σε μη μέλη (άραγε δεν ενδιαφέρουν κανένα οι εκατοντάδες περιπατητές στου Ζωγράφου που βρίσκουν σε αυτό μια διέξοδο ή αυτοί που επισκέπτονται το συγκρότημα της Πατησίων ως σημαντικό μνημείο;).
  • Επικουρικά, τοποθετεί τη δαμόκλειο σπάθη της διαγραφής (ν+3 για το ΕΜΠ, όταν ο μέσος όρος αποφοίτησης στο Ίδρυμα είναι κοντά στα 7,5 χρόνια) για να τιμωρήσει αυτούς που δεν τα καταφέρνουν (ή είναι κάπως «ζωηροί»), μιας που από την πλευρά της έκανε ότι ήταν αναγκαίο. Τους έδωσε δηλαδή καθηγητές, φρόντισε με τη φοιτητική μέριμνα τους οικονομικά αδύναμους, άνοιξε διάπλατα τους δρόμους της επιτυχίας για την επαγγελματική τους προοπτική. (Ή, μήπως, τίποτε από όλα;).

Στη βάση των παραπάνω είναι καθαρή ειρωνεία να ονομάζει η κυβέρνηση το νομοσχέδιο αυτό «Εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, Προστασία της Ακαδημαϊκής Ελευθερίας, Αναβάθμιση του Ακαδημαϊκού Περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις»!

Η κυβέρνηση κάνει μεγάλος λάθος αν πιστεύει ότι τα πανεπιστήμια θα «σιγήσουν» και θα υποταχτούν στην «προδιαγεγραμμένη» μοίρα τους, υπό την απειλή μιας ακραίας καταστολής. Κάνει το ίδιο λάθος σε ολόκληρη την κοινωνία και σε κάθε πρόβλημα: έχει κουραστεί η κοινωνία από τα απανωτά και ανυπόφορα lockdown; Απειλεί τον κόσμο ότι θα αυξήσει το πρόστιμο από 300 σε 500 ευρώ. Εδώ, χρησιμοποίησε τη γνωστή συνταγή της τρομολογαγνίας («5000 αστυνομικοί στους δρόμους») ακόμη και για …το χριστουγεννιάτικο τραπέζι!…

Κάνει ακόμη μεγαλύτερο λάθος αν πιστεύει ότι θα χρησιμοποιήσει τους πανεπιστημιακούς δασκάλους σε ρόλους ανακριτών και εισαγγελέων ενάντια στους φοιτητές τους. Κανείς από εμάς, από όλους εμάς, δεν ήρθε στο πανεπιστήμιο για αυτό. Κανείς δεν θα το κάνει.

Σε μια τόσο κρίσιμη καμπή για τα πανεπιστήμια, η «σιγή» της Διοίκησης του ΕΜΠ είναι εκκωφαντική. Είναι απροθυμία ανάληψης ευθύνης έναντι μιας εξουσίας διατεθειμένης να σαρώσει δικαιώματα, πανεπιστημιακές παραδόσεις, ακόμη τον ίδιο τον συμβολισμό του ΕΜΠ στην ελληνική κοινωνία ή είναι σιωπηρή συναίνεση; Και δεν γίνεται αντιληπτή η εφιαλτική προοπτική οξύτατων εσωτερικών, μάταιων και σε λανθασμένη βάση αντιπαραθέσεων που το νομοσχέδιο αυτό αναπόδραστα παράγει;

Το νομοσχέδιο δεν θα περάσει. Είναι ενάντια στην πραγματικότητα, ενάντια στην φύση του πανεπιστημίου ως κατεξοχήν χώρου δημοκρατίας σε ολόκληρο τον κόσμο. Είναι ενάντια στην απλή λογική. Ας μη βάλει κανείς πλάτη σε αυτό.

Ούτε ο κόσμος θα σταματήσει να αντιστέκεται, να ονειρεύεται, να αγωνίζεται. Η κοινωνία μας χρειάζεται ελπίδα, όχι περισσότερο φόβο και περισσότερα δεσμά. Χρειάζεται ελεύθερα μυαλά, όχι πηλήκια.

  • ΝΑ ΑΠΟΣΥΡΘΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΠΟΥ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΙ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΣΕ ΠΕΙΘΑΡΧΕΙΑ
  • ΝΑ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ ΑΜΕΣΑ Η ΦΥΛΑΞΗ ΜΕ ΜΟΝΙΜΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΕΜΠ
  • ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ Η ΔΙΑΡΚΗΣ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

 

Ε.Μ.Π.: Εθνικό Μετσόβιο Πειθαρχείο

Πολυνομοσχέδιο για την Παιδεία: πίσω ολοταχώς…

Οι τηλεοράσεις ακόμη παίζουν τις πληρωμένες κυβερνητικές ευχαριστίες προς τους «αφανείς ήρωες» που στηρίζουν τις ζωές μας, μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Αυτούς που, και πριν και μετά την κρίση, θα πρέπει να δίνουν τη μάχη της επιβίωσης με μισθούς των 560 ευρώ. Η κυβέρνηση αποκάλυψε, όμως, το πραγματικό της πρόσωπο, την πραγματική της πολιτική, στο πρόσφατο πολυνομοσχέδιο για την Εκπαίδευση, με το οποίο καταργεί κάθε δικαίωμα συμμετοχής σε κάθε άλλο εργαζόμενο στα πανεπιστήμια, πλην των μελών ΔΕΠ, στις πρυτανικές εκλογές. Οι «αφανείς ήρωες» είναι πάντα καλοί, όσο βγάζουν τη δουλειά, αλλά η θέση τους είναι στο περιθώριο.

Έτσι, τα μέλη ΕΔΙΠ με ελάχιστα δικαιώματα και μισθούς χαμηλότερους ακόμη και από αυτούς του διοικητικού προσωπικού, θα πρέπει να συνεχίζουν να στηρίζουν με αυτοθυσία το διδακτικό έργο ενός ολοένα και απισχνούμενου διδακτικού προσωπικού. Τα μέλη των ΕΤΕΠ θα πρέπει να συνεχίζουν να είναι η ψυχή των εργαστηρίων, να καλύπτουν με το φιλότιμό τους τα κενά της υλικοτεχνικής υποδομής μιας συνεχιζόμενης περιόδου παρακμής. Το διοικητικό προσωπικό θα πρέπει να υπερβάλλει εαυτόν για να κάνει το ΕΜΠ να δουλέψει, σε ένα περιβάλλον γραφειοκρατικής ασφυξίας. Αλλά μέχρις εκεί. Η κυβέρνηση τους λέει κατάμουτρα ότι δεν είναι ικανοί να έχουν άποψη για τα ζητήματα του ΕΜΠ, των πανεπιστημίων γενικότερα. Ο ρόλος τους είναι αυστηρά αυτός του διοικούμενου.

η προκλητική κατάργηση κάθε εκλογικής συμμετοχής των εργαζομένων δίνει στην υποτίμηση του ρόλου τους ένα συμβολισμό άλλων εποχών και τελείως αντίθετο της πραγματικής συμβολής τους

Για να είμαστε δίκαιοι, η κυβέρνηση «πάτησε» πάνω στην απαράδεκτη υποτίμηση του ρόλου των εργαζομένων στα πανεπιστήμια με τον νόμο Γαβρόγλου (ο οποίος εξίσωσε 10 ψήφους εργαζομένων στο Ίδρυμα με μία ψήφο ενός μέλους ΔΕΠ!). Αλλά η προκλητική κατάργηση κάθε εκλογικής συμμετοχής των εργαζομένων δίνει στην υποτίμηση του ρόλου τους ένα συμβολισμό άλλων εποχών και τελείως αντίθετο της πραγματικής συμβολής τους. Πού να μιλήσει κανείς για φοιτητική συμμετοχή, μια πραγματικότητα σε πολλά προοδευτικά και δυναμικά ιδρύματα της αλλοδαπής;

Τα μέλη ΔΕΠ δεν πρέπει, κατά τη γνώμη μας, να πέσουν στην παγίδα της έμμεσης κολακείας, ότι μόνο αυτοί είναι σημαντικοί για το Ίδρυμα. Πρώτον, γιατί απλά δεν είναι έτσι. Κάθε ένας έχει το ρόλο του. Χωρίς αυτόν, αλλά και τη συνεργασία όλων, ένας ζωντανός οργανισμός, όπως είναι ένα πανεπιστήμιο, δεν μπορεί να προχωρήσει. Δεύτερον, γιατί την επόμενη φορά που εκ των πραγμάτων θα αναγκαστούμε να καταφύγουμε στις φιλότιμες προσπάθειες όλων για να κρατήσουμε ζωντανό το Ίδρυμα, το «στίγμα» μιας εγωιστικής και στενόμυαλης στάσης θα μας ακολουθεί.

Και, βεβαίως, επειδή ορισμένα πράγματα πάνε πακέτο, η ηλεκτρονική ψηφοφορία επιβάλλεται δια νόμου. Το παραβάν δεν είναι απαραίτητο πια, ώστε να εξασφαλίζεται η ελευθερία της ψήφου δια της μυστικότητάς της. Προκλητικά δε αναφέρεται ότι η επιλογή αυτή προτείνεται ώστε να «διασφαλίζεται με τον μέγιστο δυνατό τρόπο το αδιάβλητο της διαδικασίας εκλογής». Κανονικό δούλεμα δηλαδή. Αν είναι τόσο σίγουροι, γιατί δεν το προτείνουν, άραγε, και για τον τρόπο που εκλέγονται οι ίδιοι;  Η πορεία οπισθοδρόμησης δεν αφορά μόνο τα πανεπιστήμια, βέβαια. Η επαναφορά της «διαγωγής», οι πολυήμερες αποβολές είναι ενδεικτικά μέτρα που μυρίζουν ναφθαλίνη με τα οποία η κυβέρνηση προσπαθεί να «εκσυγχρονίσει» την εκπαίδευση στη χώρα μας. Άντε και στο Νόμο 4000 περί τεντιμποϊσμού και στην επιστροφή της προίκας.

Κι όλα αυτά εν μέσω πανδημίας. Ούτε οι έκτακτες συνθήκες τους ενοχλούν, ούτε η πρακτική αδυναμία έκφρασης γνώμης. Η ατζέντα πρέπει να προχωρήσει, πάση θυσία. Έτσι όμως και οι προθέσεις φανερώνονται και οι στόχοι γίνονται πεντακάθαροι.

Κατά τα άλλα, μια από τα ίδια…

Ενώ οι μισθοί μας παραμένουν καθηλωμένοι εκεί που «προσωρινά» πετσοκόφτηκαν κατά 40% πριν μια δεκαετία (και αρχίζει ήδη η ψυχολογική προετοιμασία για νέες μειώσεις στο όνομα της νέας επερχόμενης κρίσης), η κυβέρνηση το μόνο που κάνει είναι να συνεχίζει να «κλείνει το μάτι» στα μέλη ΔΕΠ για ένα ατομικό δρόμο επιβίωσης, μέσω των ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών, προπτυχιακών και μεταπτυχιακών. Κι ας είναι γνωστό τοις πάσι, εκτός των άλλων, ότι κάθε τέτοιο «δώρο», θα χρησιμοποιηθεί για την περαιτέρω συρρίκνωση των μισθών μας, όπως έγινε στην περίπτωση της γνωστής απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Συνεχίζει, επίσης, τα διθυραμβικά σχόλια για τον εκσυγχρονισμό των πανεπιστημίων, γιατί τάχα ανακάλυψαν τον μαγικό δρόμο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Κι ας μην τολμάει βεβαίως να θεωρήσει τα μαθήματα αυτά πραγματικά διδαχθέντα, αφού, για παράδειγμα, εξαιρεί στην Γ΄ Λυκείου την ύλη αυτή από τις Πανελλήνιες Εξετάσεις.  Αλλά κατά τα άλλα, «εξ αποστάσεως» να ‘ναι, κι ότι να ‘ναι. Άραγε, η γελοιότητα του «σκόιλ ελικικού» και η διασπάθιση πόρων με οσμή σκανδάλου (η «εξ αποστάσεως επιμόρφωση» των επιστημόνων προέβλεπε τη διάθεση πόρων 85 εκατ. ευρώ σε ΚΕΚ, όταν η 2η Προκήρυξη Ερευνητικών Έργων για την ενίσχυση µελών ∆ΕΠ και Ερευνητών του ΕΛΙΔΕΚ, για το 2020, είναι 24,5 εκατ. ευρώ…), θα βάλει κάποιο φρένο; Ή πολύ απλά αυτό είναι το επίπεδο της ιδιωτικής «ανώτατης» εκπαίδευσης που κάποιοι ευαγγελίζονται; Κι εμείς, τα μέλη ΔΕΠ, θα συνεχίσουμε να τροφοδοτούμε με τη στάση μας, πολλές φορές, το «εξ αποστάσεως ντελίριο» στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας; Κάθε μέλος ΔΕΠ που σέβεται τη δουλειά του εδώ και χρόνια ενσωματώνει στον τρόπο που κάνει το μάθημά του τις τεχνολογικές εξελίξεις και εμπλουτίζει τις μορφές που η αναντικατάστατη, πολύπλευρη και αμφίδρομη σχέση «δάσκαλου-μαθητή» έχει. Πολύ δε περισσότερο σε συνθήκες κλειστών πανεπιστημίων, όπου η εξ αποστάσεως εκπαίδευση (και όχι διδασκαλία) είναι αναγκαστική επιλογή. Γι’ αυτό κάναμε και θα κάνουμε όλοι το καλύτερο δυνατό. Αλλά εδώ το πράγμα πάει, εμφανώς, αλλού. Στην υποτίμηση του ρόλου του μέλους ΔΕΠ, στην αναζήτηση φτηνών τρόπων διδασκαλίας και στην παράδοση του πανεπιστημιακού προϊόντος σε «εξ αποστάσεως φωστήρες». Ας το καταλάβουμε έγκαιρα, κι ας σταματήσουμε να πυροβολούμε τα πόδια μας.

Και μέσα σε όλα αυτά, ενώ τα πανεπιστήμια στενάζουν κάτω από τα προβλήματα της υποστελέχωσης και της υποχρηματοδότησης, η ΠΟΣΔΕΠ κάνει την απαράδεκτη πρόταση για εθελοντική παραμονή μέχρι τα 70 έτη, την ίδια ώρα που η αυτόματη αντικατάσταση των συνταξιοδοτηθέντων δεν έχει οριστικοποιηθεί και οι συντάξεις των μελών ΔΕΠ παραμένουν σε αναξιοπρεπή επίπεδα. Αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία ένα συνδικαλιστικό όργανο να ζητά την παράταση του ορίου συνταξιοδότησης! Γιατί επ’ αυτού πρόκειται στην ουσία.

Ζούμε μια κρίση πρωτόγνωρη, που δείχνει καθαρά τα σαθρά θεμέλια πάνω στα οποία είναι δομημένος ο σύγχρονος κόσμος. Αυτό αναγκάζει επώνυμους κήρυκες του δόγματος ότι «τα δημόσια αγαθά είναι σπατάλη» να ομνύουν σήμερα υπέρ αυτών. Αλλά, επειδή γρήγορα τα γνωστά στερεότυπα θα αναδομηθούν (έχουν εξάλλου τεράστιες δυνάμεις διαθέσιμες γι’ αυτό), και ο κίνδυνος ο στίχος «όλα τριγύρω αλλάζουνε, κι όλα τα ίδια μένουν» να αποδειχθεί μια ακόμη φορά αληθινός, παραμένει.

Ας μην επιτρέψουμε, λοιπόν, ξανά να επιστρέψουμε σε μια κανονικότητα που το μόνο κανονικό της είναι να γεννάει ολέθριες κρίσεις σαν τη σημερινή.

Πολυνομοσχέδιο για την Παιδεία: πίσω ολοταχώς