Δ. Δαμίγος, Αναπλ. Καθηγητής ΕΜΠ

Πριν λίγες μέρες είδαν το φως της δημοσιότητας διατάξεις του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας  και Θρησκευμάτων (ΥΠΟΠΑΙΘ), για την αντιμετώπιση επειγόντων θεμάτων και στις τρεις βαθμίδες εκπαίδευσης, το οποίο αποτελεί ένα μεταβατικό θεσμικό πλαίσιο και ως τέτοιο πρέπει να αξιολογηθεί. Το παρόν κείμενο επικεντρώνεται σε τέσσερα καίρια ζητήματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τα οποία συζητούνται έντονα εντός κι εκτός της ακαδημαϊκής κοινότητας. Τα ζητήματα αυτά είναι: η κατάργηση των Συμβουλίων Ιδρύματος (ΣΙ), η ολοκλήρωση της θητείας των εκλεγμένων με τις διατάξεις του Ν. 4009/2011 (και όσων τον τροποποίησαν) Πρυτάνεων στις 31.07.2016, η εκλογή των νέων Πρυτανικών Αρχών και άλλων μονοπρόσωπων οργάνων (Πρυτάνεων-Αντιπρυτάνεων, Κοσμητόρων, Προέδρων) μέσα από καθολική ψηφοφορία του συνόλου της πανεπιστημιακής κοινότητας (με αντίστοιχες σταθμίσεις φοιτητών κι εργαζομένων ως προς το σύνολο των μελών ΔΕΠ) και η ουσιαστική, και όχι κατ’ ευφημισμόν, εκπροσώπηση όλων των συνιστωσών της πανεπιστημιακής κοινότητας στα συλλογικά όργανα. Επιλέγω να σταθώ μόνο στα ζητήματα αυτά και όχι σε άλλα (π.χ. άρση της διαγραφής φοιτητών, επαναφορά της διαφάνειας στις εκλογές των μελών ΔΕΠ, κ.ά.), όχι γιατί τα θεωρώ ήσσονος σημασίας, αλλά διότι τα τέσσερα αυτά ζητήματα αποτελούν θέματα αρχής για ένα πραγματικά Συλλογικό, Δημόσιο, Ακαδημαϊκό και Δημοκρατικό Πανεπιστήμιο. Και από αυτή την οπτική, οι προβλεπόμενες διατάξεις κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με τις διεκδικήσεις του κινήματος που αναπτύχθηκε στα πανεπιστήμια τα τελευταία χρόνια ενάντια στην κονιορτοποίηση και των τελευταίων ψηγμάτων του δημόσιου και δημοκρατικού χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης με τους νόμους Διαμαντοπούλου-Αρβανιτόπουλου.

Η κατάργηση των ΣΙ δεν αποτελεί και δεν πρέπει να εκληφθεί απλά ως θέμα ειλημμένης πολιτικής απόφασης και προγραμματικής δήλωσης της νέας Κυβέρνησης. Ο θεσμός των ΣΙ αποδείχτηκε, στην πράξη, όχι απλά αποτυχημένος (αρκεί κάποιος να διαβάσει τους «απολογισμούς» των ΣΙ) αλλά και καταστροφικός για τα πανεπιστήμια, αφού σε πολλές περιπτώσεις, με κορωνίδα την απροσχημάτιστη απόρριψη μη αρεστών υποψηφίων για τα μονοπρόσωπα Όργανα, τα ΣΙ «δηλητηρίασαν» την ακαδημαϊκή ζωή.

Η διακοπή της θητείας των εκλεγμένων Πρυτάνεων με τις διατάξεις του Ν. 4009/2011 στις 31.07.2016 αποτελεί, επίσης, στοιχειώδες μέτρο αποκατάστασης του περί δικαίου αισθήματος και της δημοκρατίας στα πανεπιστήμια. Ανακοινώσεις παρατάξεων που στήριξαν ένθερμα τους νόμους Διαμαντοπούλου-Αρβανιτόπουλου, αλλά και η απόφαση της έκτακτης Συνόδου των Πρυτάνεων στις 25.04.2015, εκφράζουν την αντίθεσή τους στην «κατάργηση νομίμως εκλεγμένων οργάνων». Τεχνηέντως όμως αποκρύπτουν ότι τα όργανα αυτά εκλέχτηκαν μέσα από αντιδημοκρατικές και αντιακαδημαϊκές διαδικασίες, με κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματος του «εκλέγειν και εκλέγεσθαι»: με «προληπτικές εκκαθαρίσεις» μη αρεστών υποψηφίων (αλήθεια, θυμούνται μήπως ότι το κίνημα «Occupy-Central» στο Χονγκ Κονγκ είχε ως βασικό αίτημα τη διενέργεια ελεύθερων εκλογών το 2017, χωρίς προεπιλογή των υποψηφίων από το Πεκίνο;), με αποκλεισμό των πολυπληθέστερων ομάδων της ακαδημαϊκής κοινότητας από τις εκλογές και με διαβλητές διαδικασίες ψηφοφορίας (βλ. ηλεκτρονική ψήφο). Η όποια επίκληση στις αρχές της δημοκρατίας είναι υποκριτική, ειδικά δε όταν εξασφαλίζεται το δικαίωμα συμμετοχής των σημερινών Πρυτάνεων στις επερχόμενες εκλογές.

Επίσης υποκριτικό είναι να υποστηρίζεται πως η εκλογή των μονοπρόσωπων Οργάνων μέσα από καθολική ψηφοφορία του συνόλου της πανεπιστημιακής κοινότητας, με στάθμιση και προσμέτρηση της αποχής βάσει του συνόλου των μελών κάθε ομάδας, συνιστά επιστροφή στη διαπλοκή επειδή «…θα μετέχουν κυρίως τα οργανωμένα μέλη των φοιτητικών παρατάξεων…», κατά ορισμένους. Ακόμη και αν θεωρήσουμε ότι το ποσοστό συμμετοχής στις φοιτητικές εκλογές (περίπου 50%) αντανακλά τον κόσμο που κινητοποιούν οι φοιτητικές παρατάξεις, αυτό σημαίνει ότι στην καλύτερη περίπτωση η φοιτητική ψήφος θα αντιστοιχεί στο 1/3 (και λιγότερο) των ψήφων των μελών ΔΕΠ. Αυτό που στην πραγματικότητα κρύβεται πίσω από τα επιχειρήματα κατά της καθολικής ψηφοφορίας είναι μια απέλπιδα προσπάθεια να διατηρηθεί το παιχνίδι της εξουσίας σε ένα ολιγομελές σώμα, των μελών ΔΕΠ, στο οποίο υπάρχουν έντονες σχέσεις εξουσίας και αλληλεξάρτησης. Και, εν πάση περιπτώσει, τον δήθεν εξοβελισμό της κομματοκρατίας από το Πανεπιστήμιο με το υφιστάμενο σύστημα τον είδαμε καθαρά στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές με τη μεταπήδηση του κ. Φορτσάκη, που είχε εκλεγεί με τις «ακομμάτιστες» διαδικασίες του υφιστάμενου νόμου, στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας, ως επικεφαλής μάλιστα, πριν καν συμπληρώσει λίγους μήνες Πρυτανικής θητείας στο ΕΚΠΑ. Η συμμετοχή όλων των συνιστωσών της πανεπιστημιακής κοινότητας στις Πρυτανικές, Κοσμητορικές και Προεδρικές εκλογές είναι απαραίτητη για δύο ακόμη λόγους, πέραν αυτών που σχετίζονται με δημοκρατικά δικαιώματα και αξίες. Πρώτον, η καθολική εκλογή εκ των πραγμάτων υποχρεώνει τους υποψήφιους Πρυτάνεις-Αντιπρυτάνεις, Κοσμήτορες και Προέδρους να λάβουν υπόψη τους τις απόψεις και θέσεις του συνόλου της πανεπιστημιακής κοινότητας και όχι μιας μόνο ομάδας, αυτής των μελών ΔΕΠ. Δεύτερον, τα εκλεγμένα, μέσα από καθολική ψηφοφορία, όργανα διαθέτουν ισχυρότερη νομιμοποίηση διότι αποτελούν «καρπό» συλλογικής έκφρασης.

Τέλος, οι αντιρρήσεις που εκφράζονται, με διάφορα έωλα επιχειρήματα, κατά της ουσιαστικής –  και με ικανοποιητικό αριθμό – αντιπροσώπευσης όλων των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας στα συλλογικά όργανα, βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με το χαρακτήρα του Πανεπιστημίου του Διαφωτισμού και την αποστολή του, η οποία είναι πρωτίστως η διαμόρφωση ελεύθερα σκεπτόμενων και ενεργών πολιτών. Αυτοί που χαρακτηρίζουν τη συμμετοχική δημοκρατία ως «παθογένεια», εκμεταλλευόμενοι καταστάσεις του παρελθόντος που αμαύρωσαν την έννοια της ακαδημαϊκής ελευθερίας, έχουν αποδείξει στην πράξη ότι δεν έχουν καμία αναστολή να βάλουν «πέντε λύκους και ένα πρόβατο να ψηφίσουν τι θα φάνε για δείπνο», αγνοώντας στοιχειώδη ατομικά δικαιώματα και δημοκρατικά κεκτημένα. Γι’ αυτό δεν είναι απλά αντίθετοι με το νομοσχέδιο που προετοιμάζεται. Είναι αντίθετοι με τα βάθρα πάνω στα οποία στηρίζεται η ίδια η Δημοκρατία.

Το ΥΠΟΠΑΙΘ οφείλει γρήγορα και χωρίς αναστολές να προχωρήσει σε αυτές τις στοιχειώδεις μεταβατικές αλλαγές, μέχρι να φέρει σε διαβούλευση έναν ολοκληρωμένο νόμο για την Ανώτατη Εκπαίδευση, προκειμένου να αποκατασταθούν στοιχειώδεις όροι δημοκρατικής λειτουργίας στα πανεπιστήμια. Διαφορετικά το ΥΠΟΠΑΙΘ, κατά τη ρήση του Βολταίρου, θ’ αφήσει αυτόν τον κόσμο ακριβώς έτσι όπως τον βρήκε: ανόητο, άδικο και κακό.

Αποκατάσταση της Δημοκρατίας τώρα

Με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών, οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι είναι πλέον η πρώτη δύναμη στο Ε.Μ. Πολυτεχνείο. Επί συνόλου 307 ψηφισάντων, οι ΠΔ έλαβαν 109 ψήφους, η Ακαδημαϊκή Πρωτοβουλία 107, η ΚΜΕΜΠ 57, η ΔΗΠΑΚ 26, ενώ υπήρξαν 4 λευκά και 4 άκυρα ψηφοδέλτια. Οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι είναι επίσης 1η δύναμη και στις εκλογές για την ΠΟΣΔΕΠ.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους εσάς που μας φηφίσατε…

“A dream you dream alone is only a dream. A dream you dream together is reality.”
John Lennon

Τα δυο χρόνια που μεσολάβησαν από τις τελευταίες εκλογές του Συλλόγου ήταν χρόνια μαύρα, δύσκολα, ασφυκτικά. Οξύνθηκε στον υπέρτατο βαθμό η επίθεση ενάντια στο δημόσιο πανεπιστήμιο με στόχο την πλήρη απαξίωσή του, την ταπείνωσή του. Η επίθεση αυτή στόχευσε κατ’ ευθείαν στην καρδιά, στα μεγάλα και ιστορικά ιδρύματα, και ανάμεσα σε αυτά και στο ΕΜΠ. Ο πόλεμος που στόχευε σε μια ιστορική ήττα της δημόσιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στα μάτια της ελληνικής κοινωνίας, ώστε να ανοίξει διάπλατα ο δρόμος της χωρίς προσχήματα παράδοσής της στους ιδιώτες, προφανώς θα κρινόταν στα «βαριά χαρτιά της».

Οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ δώσαμε όλες μας τις δυνάμεις σε αυτόν τον αγώνα. Όχι μόνοι μας. Ενώσαμε τις δυνάμεις μας με πολλούς άλλους συναδέλφους, ανταλλάξαμε ουσιαστικά και όχι προσχηματικά γνώμες για το σχέδιο που έπρεπε να ακολουθήσουμε, το επανεκτιμούσαμε κάθε φορά σύμφωνα με τα νέα δεδομένα που προέκυπταν.

Γι’ αυτό εφαρμόστηκε μια πολιτική κυριολεκτικά πλήρους αποδόμησης και εξόντωσης με:

• Τη μαζική εκπτώχευση των μελών ΔΕΠ, που υπέστησαν εξοντωτικές μειώσεις στους μισθούς τους, της τάξης του 40-50%, οδηγώντας πολλούς από μας στα όρια της αξιοπρεπούς επιβίωσης. Το ότι τρέχαμε όλοι μας να πάρουμε πίσω λίγα ευρώ μετά την απόφαση του ΣτΕ για το επίδομα βιβλιοθήκης, παλεύοντας με τις εφορίες χριστουγεννιάτικα, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα που έχουμε οδηγηθεί…
• Με την πλήρη εξάρθρωση του διοικητικού μηχανισμού του ΕΜΠ, μέσω των διαθεσιμοτήτων- απολύσεων του 40% του έμψυχου δυναμικού του.
• Με τη μείωση κατά 70% του προϋπολογισμού του, οδηγώντας το ΕΜΠ σε πλήρη αρρυθμία και παράλυση.

Επειδή ένα τέτοιο Πανεπιστήμιο μπορεί να διοικηθεί μόνο με ολιγαρχικό και αυταρχικό τρόπο, άρχισε με συστηματικό σχέδιο η δημοκρατία στα πανεπιστήμια να στραγγίζεται από την καθημερινή λειτουργία και το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ να μετατρέπεται σε νεκρό γράμμα. Η εγκαθίδρυση των εντελώς ανεξέλεγκτων Συμβουλίων Ιδρύματος ως του ολοκληρωτικού ιμάντα ελέγχου της πανεπιστημιακής ζωής και προώθησης της μνημονιακής πολιτικής, η κατάργηση των συλλογικών οργάνων, η παντοκρατορία της ΑΔΙΠ με φαιδρούς όσο και επικίνδυνους θεσμούς «αξιολόγησης» μέχρι το ταπεινωτικό για τους πανεπιστημιακούς μέτρο της προεπιλογής υποψηφίων, που χρησιμοποιήθηκε δυστυχώς από συναδέλφους κυνικά για την εξάλειψη κάθε άλλης άποψης αποτελούν κάποια από τα μέτρα που επιστρατεύτηκαν ώστε να επιβληθεί το νέο καθεστώς. Ένα καθεστώς, όμως, φτώχειας και ακαδημαϊκής παρακμής.

Τα χρόνια αυτά το ΕΜΠ αντιστάθηκε. Στην πιο κρίσιμη μάχη, που θα σημάδευε τις προοπτικές όχι μόνο των διοικητικών υπαλλήλων του που πλήττονταν καίρια και με τρόπο ευθύ, αλλά και όσων θα ακολουθούσαν, το Μετσόβιο στάθηκε όρθιο. Η ηρωική απεργία των διοικητικών, η ειλικρινής συμπαράσταση πολύ σημαντικού τμήματος των μελών ΔΕΠ (πλην Λακεδαιμονίων…) και η μαζική συμμετοχή των φοιτητών συνέπηξε ένα μέτωπο αντίστασης ικανό να αντισταθεί σε μια πολιτική που ήταν αμείλικτη και φαινόταν και ανίκητη. Το μέτωπο αυτό με επίμονους αγώνες προκάλεσε την ανάσχεση της καταστροφικής μνημονιακής πολιτικής στα πανεπιστήμια, κατόρθωσε -ενάμισι χρόνο μετά- να μην έχει απολυθεί κανένας. Στη συνέχεια, με υψηλό αίσθημα κοινωνικής ευθύνης η πανεπιστημιακή κοινότητα ανασυγκρότησε τις δυνάμεις της και κατόρθωσε να ολοκληρώσει το εκπαιδευτικό έργο της περυσινής χρονιάς. Όχι βέβαια αμισθί, όπως πίεζαν τα ΜΜΕ, ώστε να τιμωρηθούμε παραδειγματικά για το «αίσχος» της απεργίας συμπαράστασης στους διοικητικούς υπαλλήλους, αλλά αμειβόμενοι για το σύνολο του εκπαιδευτικού έργου που αναπληρώσαμε.

Οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ δώσαμε όλες μας τις δυνάμεις σε αυτόν τον αγώνα. Όχι μόνοι μας. Ενώσαμε τις δυνάμεις μας με πολλούς άλλους συναδέλφους, ανταλλάξαμε ουσιαστικά και όχι προσχηματικά γνώμες για το σχέδιο που έπρεπε να ακολουθήσουμε, το επανεκτιμούσαμε κάθε φορά σύμφωνα με τα νέα δεδομένα που προέκυπταν. Με δυο λόγια αγωνιστήκαμε μαζί σε ένα κοινό σκοπό που έμοιαζε μάχη «ή ταν ή επί τας». Σ’ αυτή τη νέα συσπείρωση δυνάμεων που γεννιέται μακριά από τις ρηχές ομαδοποιήσεις του παρελθόντος και κράτησε το ΕΜΠ όρθιο στη πιο δύσκολη μάχη θεωρούμε ότι ενυπάρχει το σπέρμα της αναγέννησης του ΕΜΠ και μιας νέας πορείας του.

Σήμερα, οι πολιτικές δυνάμεις που προσπάθησαν να επιβάλουν μια τρομακτική απαξίωση του δημόσιου πανεπιστήμιου και του Έλληνα πανεπιστημιακού υπέστησαν μια εκκωφαντική ήττα, συνολικά στην ελληνική κοινωνία. Η χειραφέτηση του ελληνικού λαού από μια μηχανή τρόμου και υποταγής που έμοιαζε ανίκητη, η θαρραλέα αναζήτηση της ελπίδας σε μια διαφορετική κατεύθυνση, αναπτερώνει το ηθικό όλων αυτών που έβλεπαν ότι η άλλη πορεία ήταν μόνο «ένα μαρτύριο χωρίς τέλος», μια μαύρη τρύπα που εξαφάνιζε ζωές και νεανικές ελπίδες. Αλλά και στα πανεπιστήμια το ίδιο δεν έκαναν; Οι νόμοι Διαμαντοπούλου- Αρβανιτόπουλου συνάντησαν καθολική αντίσταση. Οι υπερασπιστές τους κράδαιναν πάντα την «υποχρεωτική εφαρμογή του νόμου», για να πειθαναγκάσουν την πανεπιστημιακή κοινότητα να συμμορφωθεί. Το φόβο, ποτέ επιχειρήματα που να αναδεικνύουν έστω κάποια προτερήματα.

Δεν είμαστε ουτοπιστές, πολύ περισσότερο δεν είμαστε αφελείς. Οι δυνάμεις που προσπαθούν να κρατήσουν τη χώρα σε μια πορεία υποταγής, που γεννά μόνο παρακμή, είναι και παρούσες και κραταιές και ο δρόμος για ένα καλύτερο μέλλον μακρύς. Δικαιούμαστε όμως να ελπίζουμε και περισσότερο ακόμη να αγωνιζόμαστε με αναπτερωμένο ηθικό για μια νέα άνοιξη, και για το Πανεπιστήμιο και για την ελληνική κοινωνία. Κατά τα άλλα οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ δεν αλλάζουν φυσιογνωμία. Αποτελούν μια ακηδεμόνευτη αριστερή ενότητα συναδέλφων, η πλατύτερη που γεννήθηκε ποτέ στο ΕΜΠ, η οποία πιστεύει και παλεύει για ένα ισχυρό και ανανεωμένο συνδικαλιστικό κίνημα μέσα στα πανεπιστήμια. Όχι μόνο στο ΕΜΠ, παντού. Η παρατεταμένη «αιχμαλωσία» της ΠΟΣΔΕΠ από δυνάμεις εθελότυφλα φιλοκυβερνητικές ή στενά συντεχνιακές, που εξουδετέρωσαν τη συνδικαλιστική δράση της, την ώρα που τα πανεπιστήμια διαλύονταν και οι πανεπιστημιακοί αντίκριζαν κατάματα τη φτώχεια, είναι μια πραγματικότητα που μπορεί και πρέπει να ανατραπεί στο επερχόμενο Συνέδριο.

Σε αυτές τις συνθήκες πρέπει να ξεκινήσουμε απελευθερώνοντας τα πανεπιστήμια από τα βαρίδια που βυθίζουν τα πανεπιστήμια καθημερινά στην παρακμή:

• Να καταργηθεί ο νόμος Διαμαντοπούλου Αρβανιτόπουλου και τα παράγωγά του, προεξάρχοντος του Συμβουλίου Ιδρύματος. Ελεύθερες εκλογές στα πανεπιστήμια, με συμμετοχή ολόκληρης της πανεπιστημιακής κοινότητας. Ο νόμος αυτός δε λύνει κανένα πρόβλημα, γεννά περιπτώσεις σαν τον κ. Φορτσάκη, που έφτασε να συζητάει για το πανεπιστήμιο περικυκλωμένος από τα ΜΑΤ, πριν μετεξελιχθεί αστραπιαία από στέλεχος της ΚΙΠΑΝ (της μισής Ακαδημαϊκής Πρωτοβουλίας, αν μιλήσουμε με όρους ΕΜΠ) σε επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας στην πιο ακροδεξιά στροφή της!
• Να σταματήσει αμέσως η αιμορραγία του ΕΜΠ και των άλλων πανεπιστημίων με τις διαθεσιμότητες και να επιστρέψουν όλοι στις θέσεις τους.
• Να ληφθούν τώρα οικονομικά μέτρα ανακούφισης των πανεπιστημίων και μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος των πανεπιστημιακών στην κατεύθυνση της μισθολογικής αποκατάστασης. Πρακτικά μέτρα αντιμετώπισης της πλημμυρίδας των μετεγγραφών. Ισχυρά πανεπιστήμια με εξουθενωμένους πανεπιστημιακούς δεν υπάρχουν!

Αν γίνουν αυτά, θα μπορέσουμε να σχεδιάσουμε το μέλλον του ΕΜΠ και του ελληνικού πανεπιστημίου από καλύτερες θέσεις. Ένα τέτοιο πανεπιστήμιο θα έχει ως κινητήρια δύναμή του τη πραγματική δημοκρατία και την ουσιαστική αυτοδιοίκηση, μακριά από παραδείγματα και καταστάσεις του παρελθόντος που αμαύρωσαν έννοιες που αποτελούν στοιχειώδεις προϋποθέσεις της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της ανθρώπινης δημιουργικότητας. Ένα τέτοιο πανεπιστήμιο θα βρίσκεται στην πρωτοπορία των αγώνων για την αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων, θα θωρακίζει το λαό μας με αυτοπεποίθηση ότι μπορεί να οικοδομήσει ένα καλύτερο μέλλον στηριγμένος στις δυνάμεις του.

Δυο χρόνια πριν είχαμε απευθυνθεί στην πολυτεχνειακή κοινότητα με το στίχο “you may say I’m a dreamer…”. Σήμερα, που ένας ολόκληρος λαός νιώθει να πήρε μια βαθειά ανάσα ανακούφισης από το ανηλεές σφυροκόπημα, που έκανε κάτι που του «απαγορευόταν» να κάνει, να κοιτάξει αριστερά, μπορούμε να προσθέσουμε το στίχο της επικεφαλίδας: “A dream you dream alone is only a dream. A dream you dream together is reality.” Και να απευθύνουμε ξανά ένα κάλεσμα ενότητας και αγώνα προς όλους τους συναδέλφους για ένα καλύτερο ΕΜΠ, για μια καλύτερη κοινωνία.

A dream you dream alone_29-1-2014

Σαν πανεπιστημιακοί δάσκαλοι του ΕΜΠ νιώθουμε την ανάγκη να απευθυνθούμε στους συναδέλφους μας, τους φοιτητές μας και όσους νοιάζονται για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο σε μια κρίσιμη στιγμή.

Ανησυχούμε βαθιά όταν ένας πανεπιστημιακός δάσκαλος απευθύνεται τόσο απαξιωτικά στους φοιτητές του, ακόμα και εάν η δική τους κριτική είναι έντονη: τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας που αγωνίζονται για ένα δημοκρατικό και ελεύθερο από πολιτικές και οικονομικές κηδεμονίες πανεπιστήμιο τους σεβόμαστε, ακόμη και αν δεν συμφωνούμε πάντα με τις επιλογές του αγώνα τους.

Βλέπουμε με αγωνία όσα γίνονται στο ΕΚΠΑ και πολύ περισσότερο όσες σχετικές γνώμες και ειδήσεις διακινούνται στα κανάλια και τον τύπο. Μας εξέπληξε η συμπεριφορά του κ. Φορτσάκη πρύτανη του ΕΚΠΑ που με εξαιρετικά επιθετικό τρόπο επιχειρεί να εμφανιστεί ως εγγυητής της τάξης αλλά και της πολιτειακής ομαλότητας. Ποιας τάξης άραγε; Αυτής που απαγορεύει με τα ΜΑΤ την είσοδο σε φοιτητές και συναδέλφους στις συνεδριάσεις των οργάνων του ΕΚΠΑ; Οργάνων που υποτίθεται ότι πρέπει να αναζητούν συναινετικές λύσεις στην κατεύθυνση της υπεράσπισης του Δημόσιου Πανεπιστήμιου σε μια περίοδο που βάλλεται ευθέως από πολιτικές απαξίωσης του; Και ποιάς πολιτειακής ομαλότητας άραγε; Αυτής που εμφανίζει την είσοδο στο ΕΚΠΑ βουλευτών του Ελληνικού Κοινοβουλίου ως πολιτειακή εκτροπή;

Ανησυχούμε βαθιά όταν ένας πανεπιστημιακός δάσκαλος απευθύνεται τόσο απαξιωτικά στους φοιτητές του, ακόμα και εάν η δική τους κριτική είναι έντονη: τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας που αγωνίζονται για ένα δημοκρατικό και ελεύθερο από πολιτικές και οικονομικές κηδεμονίες πανεπιστήμιο τους σεβόμαστε, ακόμη και αν δεν συμφωνούμε πάντα με τις επιλογές του αγώνα τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι γι’ αυτούς πασχίζουμε καθημερινά και για τη δική τους εκπαίδευση αγωνιζόμαστε απέναντι σε όσους τους στερούν το μέλλον και τους καταστρέφουν τη ζωή.

Αναρωτιόμαστε για τις προτεραιότητες, τα σχέδια και τις ευθύνες μιας τέτοιας αυταρχικής πρυτανείας. Είναι οι φοιτητικές παρεμβάσεις που απειλούν το Πανεπιστήμιο; Ή μήπως η βίαιη καταστροφή των διοικητικών του μηχανισμών με τις απολύσεις και τις διαθεσιμότητες, η οικονομική εξαθλίωση της μεγάλης μάζας των πανεπιστημιακών δασκάλων, η αποψίλωση από κάθε είδους προσωπικό, η οριακή συρρίκνωση της δημόσιας χρηματοδότησης που κλείνει εργαστήρια, πνίγει την έρευνα και κάνει αφόρητη την καθημερινότητα σε αίθουσες, γραφεία και αμφιθέατρα…;

Όσοι ζουν στα ΑΕΙ το σκηνικό μιας καθημερινής καταστροφής και προσπαθούν παρόλα αυτά να μείνουν όρθιοι, δημιουργικοί και έντιμοι, ξέρουν πια καλά τους υπεύθυνους. Μια χώρα που η κυβέρνησή της χαρίζει τα χρέη στους ισχυρούς και «σώζει» τις τράπεζες με λεφτά που παίρνει από τους μισθοσυντήρητους και τους συνταξιούχους ενώ οδηγεί τη δημόσια υγεία και την παιδεία στην χρεοκοπία, είναι μια χώρα χωρίς μέλλον.

Ως δάσκαλοι πρέπει καθημερινά να βλέπουμε στα μάτια τους φοιτητές μας και πρέπει να μπορούμε να απαντάμε στην απελπισία τους ή στην οργή τους. Ποιοι αποφάσισαν να θυσιάσουν όλους αυτούς τους νέους και τις νέες στο βωμό της απληστίας των δανειστών και της νομιμοποιημένης ή μη διαφθοράς των διαχειριστών του «δημόσιου συμφέροντος»; Και ποιοι παίρνουν σήμερα το μέρος εκείνων που πράττουν τέτοιο έγκλημα απέναντι σε έναν λαό που χάνει καθημερινά την αξιοπρέπειά του και την πίστη του σε ένα καλύτερο και δικαιότερο κόσμο;

Μυριάδες νέοι βρέθηκαν στο δρόμο στο μακρινό Χονγκ Κονγκ για να διαμαρτυρηθούν γιατί η κινεζική κυβέρνηση ήθελε να προεπιλέξει τους υποψήφιους για τη διοίκησή τους. Αυτό που εκείνοι θεώρησαν εμπαιγμό για τη δημοκρατία, εδώ εφαρμόστηκε στις διοικήσεις των Πανεπιστημίων. Ένας νόμος που μετέτρεψε την πανεπιστημιακή αυτοδιοίκηση σε ελεγχόμενη ολιγαρχία έδωσε το χρίσμα στον κ. Φορτσάκη. Στο όνομα ποιας δημοκρατίας αλήθεια κόπτεται τώρα ο ίδιος;

Αποδοκιμάζουμε έντονα το ύφος και το ήθος μιας διοίκησης που επιχειρεί να επιβληθεί με την καταστολή και την ευθεία και απροκάλυπτη κυβερνητική στήριξη. Ας μην επιχαίρει ο συνάδελφος Φορτσάκης για τους ύμνους ορισμένων καναλιών και εφημερίδων. Μια πολιτική πρακτική και μια διοίκηση που καταφεύγει σε τέτοια μέσα αποδεικνύει ότι το έδαφος χάνεται κάτω από τα πόδια αυτών που την ασκούν. Αποδεικνύει παντελή έλλειψη πειθούς. Αποδεικνύει πανικό. Η κοινωνία παρότι παραζαλισμένη από την καθημερινή επίθεση σε κάθε είδους συλλογικό δικαίωμα αντιδρά και θα αντιδρά. Ίσως με βουβό τρόπο, ίσως με εκρήξεις που φαίνονται να ξεσπάνε μέσα στη σιγαλιά της υποταγής, αλλά αντιδρά. Στα πανεπιστήμια, όπως συνέβη σε πείσμα των κρατούντων και σε άλλες σκοτεινές εποχές, η δημοκρατία θα νικήσει. Και θα νικήσει σε πείσμα και όσων κραυγάζουν ψευδώς στο όνομά της, σε πείσμα όσων διάλεξαν την απροκάλυπτη σύμπλευσή τους με εκείνους που κατεδαφίζουν μια χώρα ολόκληρη.

Οι καιροί είναι κρίσιμοι. Στο όνομα της ευθύνης μας απέναντι στο μέλλον, στο όνομα του οράματος για ένα δημόσιο δημοκρατικό πανεπιστήμιο στην υπηρεσία της κοινωνίας και όχι των οργανωμένων συμφερόντων στεκόμαστε απέναντι στις πολιτικές που η στάση του κ. Φορτσάκη στηρίζει και επιχειρεί να επιβάλει. Ως πανεπιστημιακοί δάσκαλοι δεν του παραχωρούμε το δικαίωμα να πράττει και να πολιτεύεται στο όνομά μας. Ζητάμε από τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που αντιστρατεύονται τον αυταρχικό αυτό κατήφορο να σταθούν αποφασιστικές και ενωμένες: στα πανεπιστήμια σήμερα κρίνεται το δικαίωμα της αντίρρησης, της αντιπολίτευσης, της αξιοπρεπούς αντίστασης. Και πάνω απ’ όλα, το δικαίωμα της επιλογής δρόμων διαφορετικών, δρόμων προς την κοινωνική δικαιοσύνη και την αξιοπρεπή ζωή.

I dimikratia tha nikisei_3-11-2014