Όταν οι μάσκες πέφτουν

Χτες (27/2/2013) είχαμε το πρώτο μήνυμα του Προέδρου του Σ.Ι. με το οποίο εγκαινιάστηκε μια νέου τύπου, με εκ του μακρόθεν διαγγέλματα, «επικοινωνία» με τα μέλη της πολυτεχνειακής κοινότητας και, παράλληλα, είδαμε το πρώτο πραγματικό δείγμα γραφής των απόψεων των μελών του Σ.Ι. για το μέλλον που ευαγγελίζονται για το Ε.Μ.Π., για τους καθηγητές, τους φοιτητές και τους εργαζομένους του.

Το Σ.Ι. στην Απόφαση της 2ης Συνεδρίασης, στις 25/02/2013, δήλωσε τη δυσαρέσκειά του προς τη διατήρηση της σημερινής φυσιογνωμίας του Ε.Μ.Π. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, θεωρεί ότι υπάρχει «…σημαντική απόκλιση του προτεινόμενου σχεδίου συγκρότησης από τα διεθνώς ισχύοντα ως προς τη δομή και οργανωτική συγκρότηση…» και «…ότι η προτεινόμενη δομή του Ε.Μ.Π. αποτελεί μια προσωρινή λύση…». Για το λόγο αυτό, εξάλλου, ανακοινώνει, ότι «…θεωρεί στόχο πρώτης προτεραιότητας την αναδιάρθρωση των Σχολών του Ε.Μ.Π….». Ουσιαστικά, και με το καλημέρα, το Σ.Ι. ανακοινώνει την πρόθεσή του για την κατάργηση των Σχολών του ΕΜΠ!

Θα αφήσουμε ασχολίαστο το γεγονός  της συνεδρίασης, για ένα τόσο σοβαρό θέμα, εν απουσία του Πρύτανη ΕΜΠ (είναι νόμιμο άραγε αυτό ή εντάσσεται στην κατ΄ εξακολούθηση προσβλητική συμπεριφορά του Σ.Ι. έναντι της δημοκρατικά εκλεγμένης Πρυτανείας;). Ασχολίαστη, επίσης, θα αφήσουμε την προκλητική απόρριψη της ομόφωνης απόφασης της Συγκλήτου για τη δομή των 9 μονοτμηματικών Σχολών (πόση υπεροψία πια;).

Θα μείνουμε στην ουσία. Το Σ.Ι. ανακοινώνει την πρόθεσή του να προχωρήσει σε συγχωνεύσεις – καταργήσεις Σχολών και γνωστικών αντικειμένων, προκειμένου να επιτευχθούν αφενός «οικονομίες κλίμακας» μέσα από τη μείωση διδακτικού και διοικητικού προσωπικού (απολύσεις δηλαδή) και αφετέρου έσοδα από δίδακτρα με τη διάσπαση των 5ετών πτυχίων και τη δημιουργία δύο κύκλων σπουδών. Το μέλος ΔΕΠ δεν φτάνει που έχει ήδη χάσει το μισό του μισθό, δεν φτάνει που δεν έχει ούτε καν τα στοιχειώδη για να κάνει τη δουλειά του, πρέπει τώρα να αλλάξει εστία, να χάσει και τις ελάχιστες σταθερές συντεταγμένες στη ζωή του (τον Τομέα, τη Σχολή), να καταστραφούν εκπαιδευτικές και ερευνητικές δομές που χτίστηκαν με τόσο κόπο. Οι εργαζόμενοι να γίνουν εξαιρετικά ευάλωτοι στις απολύσεις, αφού θα έχουν απολέσει και το ελάχιστο στήριγμα των οργανικών θέσεων που θα καταργηθούν. Και οι φοιτητές να χάσουν κάθε ελπίδα επαγγελματικής κατοχύρωσης μιας που θα αποφοιτούν από Σχολές που δεν θα αντιστοιχούν πια σε συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους.

Κάποιοι βγάζουν τις μάσκες (μέρες που ‘ναι..) και αποκαλύπτονται, αποδεικνύοντας τους πραγματικούς λόγους για τους οποίους απέφευγαν να τοποθετηθούν για τα βασικά ζητήματα του νόμου, μεταξύ των οποίων και το ζήτημα της οργανωτικής συγκρότησης του Ε.Μ.Π. και της δομής των σπουδών, πριν τις εκλογές του Σ.Ι.

Αλλά θα βρουν απέναντί τους μια πολυτεχνειακή κοινότητα, ενωμένη και αποφασισμένη όσο ποτέ.

Ένας πρώτος απολογισμός των εκλογών στο ΕΜΠ

Πριν λίγες μέρες διεξήχθησαν στο ΕΜΠ οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου ΔΕΠ και των αντιπροσώπων στο Συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ.

Το πρώτο θετικό στοιχείο αφορά στη μαζική συμμετοχή των συναδέλφων στην εκλογική διαδικασία. Ακόμη κι αν στη μαζικότητα αυτή συναθροίζονται και δυνάμεις που ανοικτά πια, εδώ και καιρό, «σνομπάρουν» κάθε συνδικαλιστική δράση προτιμώντας το πεδίο των Σ.Ι., το γεγονός μαρτυρά ένα και μόνο πράγμα: Κανένας δεν μπορεί να αγνοήσει το Σύλλογο.  Απεναντίας, η μαζικότητα αυτή αντανακλά τον κομβικό ρόλο που θα διαδραματίσει ο Σύλλογος, το αμέσως προσεχές διάστημα. Ο Σύλλογος πρέπει και μπορεί να αποτελέσει τον πόλο συσπείρωσης των μελών ΔΕΠ, το ‘καταφύγιο’, από το ολιγαρχικό σύστημα διοίκησης που προβλέπεται από το νέο θεσμικό πλαίσιο και από τη βάρβαρη μνημονιακή επίθεση που δεχόμαστε. Οι εκλογές ανανέωσαν, σε ένα βαθμό, το κύρος και το ρόλο του Συλλόγου εντός ΕΜΠ. Βέβαια, πολλά είναι ακόμη αυτά που πρέπει να γίνουν, ώστε ο Σύλλογος να τινάξει από πάνω του τη σκουριά της αδράνειας και να γίνει το ευρύχωρο σπίτι όλων των μελών ΔΕΠ, σε έναν αγώνα που θα αποκτά όλο και περισσότερο χαρακτηριστικά «ή ταν ή επί τας».

Οι παρατάξεις που εξέφρασαν, όλο το προηγούμενο διάστημα, την ανοιχτή αντίθεσή τους στους νόμους 4009/11 και 4076/12 αλλά και στην ακολουθούμενη μνημονιακή πολιτική εντός και εκτός πανεπιστημίων, είναι καθαρή πλειοψηφία στο Σύλλογο. Μάλιστα, μετά από εκλογές στις οποίες η αυτοπρόσωπη συμμετοχή υπερέβη τη συμμετοχή στην ηλεκτρονική ψηφοφορία για την ανάδειξη του Συμβουλίου Ιδρύματος του ΕΜΠ. Αυτό, προφανώς, δείχνει ότι οι συνάδελφοι που συμμετείχαν στις εκλογές του Σ.Ι., δεν ήταν και αναγκαστικά θιασώτες του νέου νόμου, όπως επανειλημμένως επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί.

Στον αντίποδα, οι δυνάμεις που στήριξαν έμπρακτα τις αντιλαϊκές πολιτικές των τελευταίων ετών, υιοθετώντας μια σχεδόν «τυφλή» φιλοκυβερνητική στάση, αγνοώντας επιδεικτικά τις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων της πολυτεχνειακής κοινότητας απέναντι στο νέο θεσμικό πλαίσιο, βρίσκονται στη μειοψηφία, με μικρότερες δυνάμεις και στο Σύλλογο και στο Δ.Σ. Κι αυτό παρά την προκλητική – μέχρι σημείου προσβολής της νοημοσύνης – προβολής τους από τα μνημονιακά ΜΜΕ και τη συστηματική καλλιέργεια κλίματος πόλωσης εντός του ΕΜΠ.

Οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ, μια παράταξη που φιλοδοξεί να αποτελέσει τη συνέχεια των καλύτερων αγωνιστικών παραδόσεων του ΕΜΠ και ταυτόχρονα μια τομή σε αυτές, μια παράταξη με ζωή λίγων μόλις μηνών, επαναθεμελίωσε και επανακατέκτησε έναν σημαντικό αγωνιστικό χώρο εντός του ΕΜΠ, παρά τη συστηματική επίθεση συκοφάντησης που δέχθηκε (μόνο για το προπατορικό αμάρτημα δεν μας κατηγόρησαν!). Αποτελούμε, ήδη, μια μαζική συλλογικότητα ανθρώπων που είναι υπερήφανοι για τα πιστεύω τους, χωρίς να είμαστε, βέβαια, τόσο μικρόνοες και μυωπικοί ώστε να θεωρούμε αξιόλογο και ενδιαφέρον μόνο ότι προέρχεται από το χώρο μας.

 

Οι συνάδελφοι που μας εμπιστεύτηκαν μπορούν να είναι σίγουροι ότι θα εξαντλήσουμε, στο μέτρο που μας αναλογεί και με τη δύναμη που μας έδωσαν, κάθε δυνατότητα υπεράσπισης της μισθολογικής αξιοπρέπειας, των εργασιακών δικαιωμάτων, των στοιχειωδών όρων υλοποίησης της εκπαιδευτικής και ερευνητικής διαδικασίας. Στην κατεύθυνση αυτή θα αναζητήσουμε, όπως είχαμε διακηρύξει, κοινούς δρόμους δράσης και αντίστασης με άλλες παρατάξεις στο Σύλλογο, αλλά κυρίως με τους εκατοντάδες ανένταχτους συναδέλφους που σήμερα αγωνιούν για το μέλλον τους, χωρίς να ξοδέψουμε ούτε μια ευκαιρία ενότητας.

Η ενότητα αυτή είναι ακόμη πιο επιτακτική, δεδομένης της τραγικής κατάστασης που βρίσκεται το ΕΜΠ. Η δραματική συρρίκνωση του τακτικού προϋπολογισμού σε συνδυασμό με τις απώλειες των αποθεματικών από το PSI που υπερβαίνουν τα 30 εκατ. ευρώ, ο μηδενισμός των κονδυλίων από το ΤΣΜΕΔΕ και η επαπειλούμενη «δέσμευση» της περιουσίας του Ιδρύματος μέσω ΤΑΙΠΕΔ, διαμορφώνουν ένα εφιαλτικό σκηνικό από οικονομικής πλευράς. Ταυτόχρονα, με πλήρη ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας, έχει δημιουργηθεί ένα απόλυτο θεσμικό χάος, με αποτέλεσμα τη διαρκή «ακροβασία» ανάμεσα στη διοικητική απραξία και στην «εφευρετική» νομική ερμηνεία για να βρεθεί κάποια λύση. Αλλά έτσι τα πράγματα δεν οδηγούν πουθενά…

Το ΕΜΠ, μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, πρέπει να ανασυντάξει τις δυνάμεις του, να αγωνιστεί, να προχωρήσει. Εμείς στην προσπάθεια αυτή θα είμαστε παρόντες.

 

You may say I’ m a dreamer…

Ζούμε σε μια σκληρή εποχή. Δεν είναι μόνο η ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών ζωής. Είναι η ματαίωση των ονείρων που πονάει περισσότερο. Έστω, κι αν για τους περισσότερους από εμάς τα όνειρα αυτά ήταν απλά. Μια ζωή αξιοπρεπής για μας και τα παιδιά μας. Και να κάνουμε τη δουλειά μας. Με κάποιους στοιχειώδεις όρους. Και μετά, όλα ανατράπηκαν. Η ζωή έγινε μια ατέλειωτη ανηφόρα. Το άγχος για την επιβίωση καθημερινό. Η αίσθηση του αδιεξόδου πανταχού παρούσα. Πνιγηρή. Ακόμα και το γραφείο, ο πιο δικός σου χώρος, μοιάζει να στενεύει ασφυκτικά. Ίσως, να είναι και η αίσθηση από τους φοιτητές, που κάποτε έβλεπες στα μάτια τους, μάτια λαμπερά, την αισιοδοξία και τη δύναμη. Την όρεξή τους για δουλειά, για να κερδίσουν τη ζωή τους και να προσφέρουν στην πατρίδα τους. Και τώρα μπαίνουν στο γραφείο, με τα φτερά κομμένα, για να υπογράψεις άπειρες συστατικές επιστολές, μπας και βρουν μια αχτίδα ελπίδας, μακριά από τον τόπο τους…

You may say I’ m a dreamer, but I’ m not the only one…” John Lennon – Imagine

Είναι η αίσθηση της αδικίας που πονάει περισσότερο. Να έχεις δώσει μια ζωή για τους φοιτητές σου και τη χώρα σου και να παρουσιάζεσαι από τους «αγράμματους» (πλην όμως, περισσά θρασείς) αυλοκόλακες της εξουσίας ως ο κηφήνας, ο παρίας της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, ο δειλός που τρέμει τη σύγκριση και κρύβεται «πίσω από προνόμια». Κι ας είσαι ένας από αυτούς που έβγαλαν τα ελληνικά πανεπιστήμια από τον επαρχιωτισμό (όταν ακόμη και για ένα διδακτορικό έπρεπε κάποιος να ταξιδέψει «εις την εσπερίαν»), τα έκαναν να σταθούν ισότιμα στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, έκαναν πολλές φορές την ελληνική κοινωνία να χαμογελάσει με τα επιτεύγματά τους. Τώρα, η διπλή τρόικα επιτάσσει τον διασυρμό των Ελλήνων πανεπιστημιακών και των ελληνικών πανεπιστημίων, για να βρει κοινωνική ανοχή η συντριβή των δικαιωμάτων τους και η ένταξή τους υπό καθεστώς «επιστημονικής επιτήρησης», οποιουδήποτε, «αρκεί να είναι απέξω». Τριάντα χρόνια πίσω, πάλι…

Είναι η αίσθηση της αδικίας που πονάει περισσότερο. Να ξέρεις ότι «δεν βγαίνεις», να αγωνιάς για το αύριο και να παρουσιάζεσαι στα κανάλια ως «υψηλόμισθος», στο «10% των πλουσιότερων Ελλήνων», όταν οι αμύθητα πλουσιότεροι Έλληνες απολαμβάνουν τον παράδεισο της πλήρους ασυλίας της φοροδιαφυγής, δηλώνοντας ανενόχλητοι εισοδήματα ζητιάνων. Και όταν καμιά φορά κάτι «στραβώσει» και εμφανιστεί καμιά λίστα Λαγκάρντ, το CD θα χαθεί, το στικάκι θα παραπέσει… Το πανηγύρι θα συνεχιστεί… Εις υγείαν των κορόιδων!.. Μόνο εσύ δεν μπορείς να αποδράσεις ποτέ. Τα νούμερα της μισθοδοσίας κατρακυλούν και έρχονται και τα εκκαθαριστικά της εφορίας να αποτελειώσουν ότι έμεινε…

Είναι η αίσθηση της αδικίας που πονάει περισσότερο. Έρχεται η «δική» σου συνδικαλιστική ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ, όχι απλά να ενστερνιστεί τη χυδαία προπαγάνδα απαξίωσης των ελληνικών πανεπιστημίων και των Ελλήνων πανεπιστημιακών, αλλά και να την ανατροφοδοτεί καθημερινά, με ζήλο. Να μην αναγνωρίζει κανέναν άλλον εχθρό, παρά μόνο τον εσωτερικό εχθρό, αυτούς που μέσα στα πανεπιστήμια αντιστέκονται στις διαταγές της διπλής τρόικας. Να εξαντλεί όλο το μένος της γιατί καθυστερεί η επιβολή της ακαδημαϊκής ολιγαρχίας (θα δανειστούμε από τους συναδέλφους την εύστοχη ορολογία), την ίδια ώρα που κάνει ότι μπορεί για να «διαμαρτυρηθεί», για τα μάτια του κόσμου, σχεδόν ανεπαίσθητα, για τη μισθολογική εξαθλίωση.

Αλλά δεν μπορούν να μας κάνουν να πάψουμε να ονειρευόμαστε.

Στο βαρύ χειμώνα της εξατομίκευσης και της ιδιώτευσης που μας ωθούν, ανακαλύπτουμε ξανά την ομορφιά και την αποτελεσματικότητα του συλλογικού αγώνα. Όχι αυτού που αποδείχθηκε λίγος, μεγαλόστομος και κούφιος, έναντι των περιστάσεων. Αλλά μιας νέας συλλογικότητας στηριγμένης στην αυθεντική δράση και έκφραση προσώπων και όχι οπαδών. Μιας συλλογικότητας που ότι λέει το εννοεί, παρούσας στην καθημερινότητα, που δεν θα εμφανίζεται τις μέρες  των εκλογών για να εξαφανιστεί την επομένη, που δεν θα επανεμφανίζεται από το πουθενά με μόνο στόχο να εξαργυρώσει τη δύναμή της σε ρεσάλτα εξουσίας.

Δεν θεωρούμε περιττή πολυτέλεια να ξανασχεδιάσουμε σήμερα ένα καλύτερο Δημόσιο Πανεπιστήμιο, υψηλών προδιαγραφών, τέτοιο που να μπορεί να στηρίξει την ελληνική κοινωνία σε μια πορεία απόδρασής της από την αποτελμάτωση και την παρακμή των μνημονίων και της καπιταλιστικής κρίσης. Με «βαριά» πτυχία, που δεν θα παράγονται «έναντι αργυρίων» από μια κοινωνικά τυφλή «μηχανή προσόντων», που δεν θα εξανεμίζονται σε κάθε αλλαγή των συνθηκών της αγοράς, αλλά θα αντέχουν γιατί θα στηρίζονται σε ουσιαστικές και ολοκληρωμένες σπουδές από ενιαίες πεντάχρονες σχολές.

Οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ συγκροτηθήκαμε από την ανάγκη αντίστασης ενάντια στη διπλή επίθεση που δεχόταν η ζωή μας, εντός και εκτός ΕΜΠ. Το πανεπιστήμιο που ονειρευόμαστε, οι αλλαγές για τις οποίες παλεύουμε, περιγράφονται στη διακήρυξή μας.  Παράλληλα, έπρεπε να σταθούμε όρθιοι στην πιο βίαιη επίθεση που δέχτηκε ποτέ η δημόσια ανώτατη εκπαίδευση και ο λειτουργοί της. Οι Νόμοι Διαμαντοπούλου- Αρβανιτόπουλου ακύρωναν το ρόλο μας στο πανεπιστήμιο, μας μετέτρεπαν σε χαμηλόμισθους – εξαθλιωμένους υπάλληλους, χωρίς βασικά δικαιώματα. Ταυτόχρονα, απέσυραν συνταγματικά κατοχυρωμένες οικονομικές υποχρεώσεις της Πολιτείας έναντι του Δημόσιου Πανεπιστημίου, παραδίδοντάς το στο έλεος της κρίσης, ωθώντας το στην αγκαλιά των δυνάμεων της αγοράς (ποιας αγοράς, που κρατικοδίαιτη και παρασιτική κατέρρεε και αυτή;..) και τα δίδακτρα. Την ίδια ώρα, η «αδυναμία» μας να κάνουμε ότι κάνουν οι «έξυπνοι» στο σύστημά μας (επιχειρηματίες, καναλάρχες, πολιτικοί που ατσαλάκωτοι και κυνικοί «κουνάνε το δάχτυλο» για την κραιπάλη στην οποία «ζούσαμε», κι άλλοι πολλοί) να φοροδιαφύγουμε δηλαδή, μας καθιστούσε, εμάς τους μισθοσυντήρητους, «προνομιούχους». Τους παγωμένους επί μια δεκαετία μισθούς μας «παχυλούς». Έπρεπε, έτσι, παραδειγματικά να τιμωρηθούμε για την τρυφηλή ζωή που, δήθεν, ζούσαμε, όλα αυτά τα χρόνια…

Η μάχη εντός ΕΜΠ, εντός των πανεπιστημίων, δόθηκε με αποφασιστικότητα. Και συνεχίζεται. Τώρα, μάλιστα, που αυτή, η «κάποια αλλαγή», θα προσπαθήσει να υλοποιήσει το έργο για το οποίο επιχειρήθηκε, τώρα που θα προσλάβει τα πραγματικά της χαρακτηριστικά (την αδιαφανή διοίκηση, την έλλειψη λογοδοσίας, την επί της ουσίας συμφωνία με την ελέω Υπουργείου συρρίκνωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης,  τη συμφωνία με τις μέχρις εξόντωσης του ακαδημαϊκού έργου περικοπές, τις απολύσεις κλπ.), τώρα, η αντίσταση πρέπει να γίνει μεγαλύτερη. Τώρα, πια, θα συζητάμε για συγκεκριμένες στάσεις σε συγκεκριμένα προβλήματα, για την εφαρμογή μιας αντιακαδημαϊκής κυβερνητικής πολιτικής.  Και σε αυτό το έδαφος, θα προκύψει μια νέα διάταξη των δυνάμεων εντός των πανεπιστημίων, με καθαρότερη μορφή, καθόλου εύκολη για την κυβερνητική πλευρά.

Η άλλη μάχη, η εκτός πανεπιστημίων, για την προστασία μας ως εργαζομένων από την εξοντωτική μνημονιακή πολιτική, πρακτικά δεν δόθηκε ποτέ μέσα στα πανεπιστήμια με τους όρους που έπρεπε, αν αναλογιστεί κανείς τα καταστροφικά για τις ζωές μας αποτελέσματά της. Η «θεωρία του σοκ» με τα απανωτά χτυπήματα σε όλα τα μέτωπα, η ιδεολογική επίδραση της «συνευθύνης», οι αρνητικοί συσχετισμοί τόσο σε πολιτικό όσο και σε συνδικαλιστικό επίπεδο έπαιξαν το σημαντικότερο ρόλο. Θέλουμε, όμως, να αναλάβουμε κι εμείς το μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί. Δεν προσπαθήσαμε ισόρροπα και στα δυο μέτωπα, αν και κάναμε ότι μπορούσαμε για να αναδείξουμε την εσωτερική τους σύνδεση, αν και καλέσαμε σε κινητοποιήσεις. Ο Σύλλογος, ακόμη και στην εκλογοαπολογιστική του συνέλευση, πρέπει να αναλάβει νέες αγωνιστικές πρωτοβουλίες για το μισθολογικό, μορφές πάλης που θα «πονάνε», που θα μπορούν να φέρουν αποτελέσματα, αλλιώς οδηγούμαστε ως πρόβατα επί σφαγήν.

Η Ακαδημαϊκή Πρωτοβουλία την οποία τίμησαν με την ψήφο τους αρκετοί συνάδελφοι στις προηγούμενες εκλογές, βγάζοντάς την πρώτη δύναμη στο Σύλλογο, δεν χρησιμοποίησε τη δύναμη αυτή ούτε για την αναγέννηση του Συλλόγου, ούτε για την υπεράσπιση των στοιχειωδών δικαιωμάτων των μελών του, και μάλιστα σε μια φάση βάρβαρης επίθεσης. Για ένα διάστημα, όταν ήταν στην προεδρία του Συλλόγου, έβαλε τη δράση του στον πάγο. Αρνήθηκε συστηματικά την όποια αντίδραση του Συλλόγου, από την απλή συζήτηση σε συνέλευση μέχρι οποιασδήποτε μορφής κινητοποίηση, ακόμα και όταν το πρώτο κύμα ακρωτηριασμού των μισθών είχε ήδη συντελεσθεί. Στη συνέχεια, απλώς κατέβασε ρολά. Για να επιστρέψει με περισσό πάθος, για να συμβάλει «ψυχή τε και σώματι» στην πιο βίαιη καταστρατήγηση δικαιωμάτων που έχει υποστεί το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο και οι λειτουργοί του, ενάντια σε όλες τις αποφάσεις συλλογικών οργάνων του ΕΜΠ, συνδικαλιστικών και διοικητικών. Όχι ανοιχτά, υπερασπιζόμενη τις αλλαγές. Ποτέ σε συζήτηση, για να πείσει ένα ακροατήριο ότι αυτό που έρχεται είναι καλύτερο από πριν. Πάντα καλυπτόμενη πίσω από την «ανάγκη αλλαγών», γενικώς και αορίστως, ή την «εφαρμογή των νόμων». Πάντα, χρεώνοντας τις δυνάμεις που αντιστέκονται στη διπλή τρόικα με τα πιο σκοτεινά ελατήρια και επιδιώξεις. Πάντα, στηριγμένη στη σκανδαλώδη προβολή της από τα μνημονιακά ΜΜΕ. Η σιωπή της δε έναντι κυβέρνησης και τρόικας, για τη συντριβή που υφίσταται και το ελληνικό πανεπιστήμιο και η ελληνική κοινωνία, είναι εκκωφαντική.

Με τις άλλες παρατάξεις στο Σύλλογο, σε πολλά συμφωνούμε και σε, επίσης, πολλά διαφωνούμε. Αλλά, στην κορυφαία αντίθεση που διαπερνά σήμερα και το ελληνικό πανεπιστήμιο και την ελληνική κοινωνία, το χάσμα του μνημονίου που γεννά η καπιταλιστική κρίση και την συνεπαγόμενη αντιδραστική επέλαση στα πανεπιστήμια, πολλές φορές έχει αποδειχτεί ότι μπορούμε με τις άλλες παρατάξεις, αλλά και με το μεγάλο ποσοστό των συναδέλφων που δεν βρίσκουν σταθερή αντιστοίχιση σε καμιά παράταξη,  να βρούμε κοινούς δρόμους αντίστασης. Δεν θα σταματήσουμε να διαφωνούμε, αφού έχουμε διαφορετική οπτική γωνία αντιμετώπισης των πραγμάτων, αλλά δεν θα ξοδέψουμε ούτε μια ευκαιρία ενότητας και κοινής δράσης. Δεν είμαστε εδώ για να ταμπουρωθούμε πίσω από τις διαφοροποιήσεις μας, θέλουμε να συμβάλλουμε στη μέγιστη δυνατή ενότητα.

Θα είμαστε πιστοί στη στάση αυτή και στο Συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ αλλά και στις μάχες που έρχονται για τα ακαδημαϊκά όργανα διοίκησης του ΕΜΠ. Τη σταθερή διαφωνία μας με το ολιγαρχικό μοντέλο διοίκησης, την εγγενή σύνδεσή του με τις απολύσεις, τις συγχωνεύσεις, τα δίδακτρα, την κατάργηση της φοιτητικής μέριμνας, τους εξαθλιωμένους μισθούς, τη λεηλασία των αποθεματικών των πανεπιστημίων και την οικονομική ασφυξία των πανεπιστημίων θα την αναδεικνύουμε σταθερά, θα αγωνιστούμε ενάντιά του μέχρι τέλους, μέχρι την κατάργησή του. Και θα προσπαθήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις να συγκροτούνται πόλοι αντίστασης στην μετατροπή του ΕΜΠ σε «μαγαζί», πρώτα και κύρια στο συνδικαλιστικό επίπεδο σε συνεργασία με τους εργαζόμενους και τους φοιτητές μας, αλλά και στο επίπεδο της ακαδημαϊκής διοίκησης.

Οι Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ ζητάνε με θάρρος και καθαρή καρδιά να τους στηρίξεις στις Εκλογές για το Σύλλογο και το Συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ. Όχι για να σε αντιπροσωπεύσουν καλύτερα, με μεγαλύτερη συνέπεια και τιμιότητα. Αλλά για να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις, ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ, ώστε ο Σύλλογος να αναγεννηθεί, να γίνει το κοινό ευρύχωρο σπίτι όλων, να γίνει δύναμη προστασίας και υπεράσπισης καθενός και καθεμιάς από εμάς που καμία διοίκηση ή κυβέρνηση δεν θα μπορεί να αγνοεί ή να περιπαίζει, να γίνει αρτηρία επικοινωνίας με όλες τις δυνάμεις που αγωνίζονται σήμερα στην Ελλάδα ενάντια στην «εύκολη», και συνάμα τραγική, συνταγή της σύνθλιψης των δικαιωμάτων και της κοινωνικής βαρβαρότητας.

 

“….I hope someday you ‘ll join us, and the world will live as one…”

Μια “μαγική εικόνα”

Οι πρόσφατες εκλογές για το Συμβούλιο Ιδρύματος του ΕΜΠ έγιναν σε συνθήκες συμβολικές  της νέας πραγματικότητας. Η νέα εξουσία που επιβάλλεται στα πανεπιστήμια οικοδομείται έξω από αυτά, σε εναντίωση με το σύνολο των συλλόγων φοιτητών, εργαζομένων και διδασκόντων του ΕΜΠ. Στόχος ήταν μια θριαμβευτική συμμετοχή των διδασκόντων (αφού τα υπόλοιπα τμήματα της πανεπιστημιακής κοινότητας αποκλείονται με κυνικό τρόπο) και η παραχάραξή της στη συνέχεια, η «μετάφρασή της», μέσω των γνωστών διαμεσολαβητών, σε έμμεση αποδοχή του νέου θεσμικού πλαισίου. Μέσον υπήρξαν οι κάθε είδους πιέσεις, η «διαφανής» και ελεγχόμενη ψηφοφορία, η ωμή και απροσχημάτιστη επέμβαση των ΜΜΕ στην εσωτερική ζωή του ΕΜΠ σε καθημερινή βάση, η συστηματική χρήση παρελκυστικών επιχειρημάτων («ας κρατήσουμε για αργότερα τις διαφωνίες με το νόμο, προέχει η υπεράσπιση της νομιμότητας»,  «ας βγει τουλάχιστον κάποιος από τη σχολή, αφού έτσι κι αλλιώς κάποιο Συμβούλιο θα εκλεγεί» κλπ). Ο στόχος αυτός δεν επετεύχθη. Αντίθετα, η έκπληξη, μάλλον, των εκλογών υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά αποχής και λευκών-ακύρων, που προσεγγίζει το 40%. Ξέραμε ότι η στάση της αποχής είναι εξαιρετικά δύσκολη για τους συναδέλφους, και για λόγους αρχής και εξαιτίας των λόγων που αναφέρθηκαν. Η γενναία τους στάση είναι ένα ακόμη μήνυμα που εξέπεμψε ο χώρος των διδασκόντων του ΕΜΠ ενάντια στο θεσμικό πλαίσιο που καταρρακώνει την ανώτατη δημόσια εκπαίδευση, μετά τις δεκάδες αποφάσεις συλλογικών οργάνων, τις ηχηρές απουσίες από τις υποψηφιότητες, τις κατά συρροή παραιτήσεις από την εφορευτική επιτροπή κλπ. Το 60% που συμμετείχε στις εκλογές κάθε άλλο παρά έχει ομοιογενή χαρακτηριστικά, κάθε άλλο παρά συνιστά πλειοψηφία που συντάσσεται σε ορισμένη κατεύθυνση. Εξάλλου, πέρα από όλα τα άλλα, οι ίδιοι οι υποψήφιοι φρόντισαν επιμελώς να μην τοποθετηθούν, πέρα από γενικότητες, στα κρίσιμα προβλήματα που μαστίζουν σήμερα την ανώτατη εκπαίδευση, να καλύψουν την ουσιαστική συμφωνία τους με το νόμο μέσω επικλήσεων στην «ανάγκη αλλαγών», αγνώστων λοιπών στοιχείων και κατεύθυνσης.

Ο αγώνας για την απόκρουση της συνεχιζόμενης επίθεσης ενάντια στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση και τους λειτουργούς της, όχι μόνο για την κατάργηση των ΣΙ και ενός επαχθούς θεσμικού πλαισίου λειτουργίας γενικότερα αλλά για την κατάργηση της μνημονιακής πολιτικής που διαβρώνει ταχύτατα τον φέροντα οργανισμό της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης συνεχίζεται. Με μεγαλύτερη ακόμη αποφασιστικότητα. Έχουμε υποχρέωση για αυτό έναντι της ελληνικής κοινωνίας, γιατί το δικαίωμα όλων των νέων για υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακές σπουδές, ανεξάρτητα από την οικονομική ευρωστία των οικογενειών τους, είναι ιερό. Πάντα με μορφές τέτοιες που δεν θα υπονομεύουν το ηθικό πλεονέκτημα που έχουν αυτοί που αγωνίζονται, ακόμα και στις πιο δύσκολες εποχές,  για  μια καλύτερη κοινωνία, αυτοί που εντάσσουν τον εαυτό τους σε ένα κίνημα ιδανικών, αναλαμβάνοντας πολλές φορές βαρύ προσωπικό κόστος.

Συμμεριζόμαστε την άποψη ότι σε καιρούς κρίσης το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται το ΕΜΠ είναι πρόσθετες εντάσεις. Αρκεί η δίνη στην οποία το έχει σπρώξει η κρίση και μια υποταγμένη κυβέρνηση που συμπεριφέρεται με τη μέγιστη δυνατή σκληρότητα και αδιαφορία στα πανεπιστήμια. Ένα κλίμα συνεννόησης, αλληλεγγύης μεταξύ αυτών που δυσκολεύονται (και είναι μέσα στο ΕΜΠ η συντριπτική πλειοψηφία σε όλους τους χώρους), συνεργασίας για την αντιμετώπιση των δυσκολιών πρέπει να επικρατήσει. Κάποιοι, όμως,  φαίνεται να ενδιαφέρονται αποκλειστικά για την ελευθερία τους, αγνοώντας προκλητικά την ελευθερία των υπολοίπων και μάλιστα των πολλών. Είμαστε υπέρ μιας διοίκησης που στηρίζεται στην πλατιά συλλογικότητα και τη συναίνεση. Άλλωστε, μόνο μια τέτοια διοίκηση μπορεί να είναι αποτελεσματική στο έδαφος των οξύτατων προβλημάτων. Η συστηματική αγνόηση της άποψης των φοιτητών αλλά και των εργαζομένων, η συμβολή στην υλοποίηση διαδικασιών που τους εξοστρακίζουν από τα κέντρα αποφάσεων (πράγμα που, σημειωτέον, δεν είναι «άποψη» αλλά πράξη) όχι απλά δεν συμβάλλουν σε ένα κλίμα ηρεμίας και κοινής προσπάθειας για να κρατηθεί το ΕΜΠ όρθιο αλλά τη δυναμιτίζουν. Ελπίζουμε, όχι συνειδητά.

Διάχυτη είναι η αίσθηση των σοβαρών δυσκολιών, της αδυναμίας, της παρακμής, των αδιεξόδων. Αλλά στην ίδια πραγματικότητα αναπτύσσονται αντιστάσεις, γεννιούνται συλλογικότητες, ανθίζουν όνειρα για μια καλύτερη και δικαιότερη κοινωνία. Η κατάσταση θυμίζει τις “μαγικές εικόνες” των παιδικών μας χρόνων, που όταν άλλαζες λίγο την οπτική γωνία έβλεπες άλλα πράγματα, αναπάντεχα.  Συσχετισμοί που σήμερα φαίνονται αρνητικοί είναι εξαιρετικά ασταθείς στο έδαφος της σοβούσας κρίσης, όπως απέδειξε και το πρόσφατο παρελθόν. Η κοινωνία αντιστέκεται με πολύμορφους τρόπους, αναζητά διεξόδους πέρα από το μονόδρομο της καταστροφής. Ο πολιτικός χρόνος αποκτά νέες ταχύτητες και ριζικές αλλαγές μπορεί να έρθουν στο προσκήνιο ανά πάσα στιγμή.

Ως Πανεπιστημιακοί Δάσκαλοι ΕΜΠ, από την αρχή είχαμε επισημάνει ότι αυτό που απαιτείται είναι μια νέου τύπου συλλογική προσπάθεια, ένα στιβαρό και αποτελεσματικό συνδικαλιστικό κίνημα. Στην κατεύθυνση αυτή, καταθέτουμε δύο συγκεκριμένες προτάσεις στην πολυτεχνειακή κοινότητα:

  • Ο νέος νόμος ωθεί στο μαρασμό, αν όχι στην άμεση κατάργηση, των στοιχειωδών κυττάρων της εκπαιδευτικής και ερευνητικής δραστηριότητας, των Τομέων. Οι συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης θα είναι δραματικές σε όλες τις εκφάνσεις της πανεπιστημιακής ζωής. Προτείνουμε να αποφασίσουν οι Τομείς όχι μόνο τη συνέχιση αλλά και τον εμπλουτισμό της λειτουργίας τους, ως στοιχειώδεις πνεύμονες συλλογικότητας και δημοκρατίας, έστω και άτυπα. Αυτοί θα αποτελέσουν τους πυρήνες αντίστασης στις επόμενες κρίσιμες μάχες που είναι η θεσμική εξίσωση με τα κολλέγια και το σχέδιο «Αθηνά».
  • Να συγκληθεί άμεσα Γενική Συνέλευση του Συλλόγου με αποκλειστικό θέμα το μισθολογικό. Τα πρώτα εκκαθαριστικά με τις αιματηρές περικοπές καταφθάνουν και ωθούν σε απόγνωση τη συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων. Και ενώ άλλοι κλάδοι που πλήττονται αγωνίζονται με όλα τα διαθέσιμα μέσα, το συνδικαλιστικό μας κίνημα κοιμάται ύπνο βαθύ και η λαλίστατη ΠΟΣΔΕΠ κάνει ότι μπορεί για να μην ανησυχήσει την κυβέρνηση. Πρέπει να συζητήσουμε αναλυτικά, να βρούμε τρόπο να ακουστεί η φωνή μας, να περάσουμε από το «κάνουμε ότι αγωνιζόμαστε» στο αγωνιζόμαστε για να τα καταφέρουμε.

Στιγμές αξιοπρέπειας και ευθύνης…

Στο Πολυτεχνείο, το χώρο της καθημερινής μας ζωής, πιστέψαμε και πιστεύουμε. Και με τις δυνάμεις μας όλες προσπαθούμε να κρατήσουμε ψηλά τις κατακτήσεις του, κατακτήσεις συλλογικές, κατακτήσεις που έκαναν δυνατές οι αγώνες των φοιτητών, των εργαζομένων και των διδασκόντων του. Ξέρουμε, όμως, ότι αυτό σημαίνει πως σήμερα πρέπει να αντισταθούμε σε εκείνους που υλοποιούν μέρα με τη μέρα ένα ζοφερό μέλλον.

 

Σύντομα στο ΕΜΠ όπως και στα άλλα ΑΕΙ θα ανοίξει η ηλεκτρονική ψηφοφορία. Μια εκλογική διαδικασία που χαρακτηρίζεται από την πλήρη αδυναμία της εφορευτικής επιτροπής να ελέγξει την ταυτοπροσωπία του ψηφοφόρου και τις συνθήκες υπό τις οποίες ασκείται το δικαίωμα της ψηφοφορίας. Μια εκλογική διαδικασία η οποία υλοποιείται επί της ουσίας από μια ομάδα άγνωστων προσώπων, που δεν έχει εξουσιοδοτηθεί από κανένα πανεπιστημιακό όργανο διενέργειας των εκλογών. Ήδη στα υπόλοιπα ιδρύματα πολλές καταγγελίες, προσφυγές, ενστάσεις και διαμαρτυρίες έδειξαν αυτό που καιρό τώρα, όχι μόνο εμείς αλλά και πολλοί συνάδελφοι, που βέβαια δεν είχαν την ίδια προσέγγιση με μας, λέμε με αγωνία: οι εκλογές των Σ.Ι. γίνονται με τρόπο εκβιαστικό, αντίθετα με την εκφρασμένη άποψη των συλλογικών οργάνων των ΑΕΙ, των συλλογικών οργάνων των διδασκόντων, των φοιτητών και των εργαζομένων. Με τέτοιο τρόπο, ώστε όπως και να ψηφίσει κανείς η προώθηση των Σ.Ι. να μην εμποδίζεται. Και στη συνέχεια, να «μεταφράζεται» η ψήφος, κατά το δοκούν, από τα ΜΜΕ που έχουν αναλάβει εργολαβικά την ισοπέδωση του δημόσιου πανεπιστημίου. Ο στόχος είναι προφανής: η αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων πρέπει να καταργηθεί, η ολιγαρχική ετεροδιοίκηση πρέπει με κάθε τρόπο να εμπεδωθεί. Ο φόβος μπροστά στο μέλλον, η εξατομίκευση και η μοιρολατρία πρέπει να επικρατήσουν. Αλλιώς δεν γίνεται να περάσουν όσα μέτρα γονατίζουν την κοινωνία, την ανώτατη εκπαίδευση και το ίδιο το ΕΜΠ.

 

Στο όνομα της λαμπρής παράδοσης του ΕΜΠ, των πραγματικών αγώνων του όχι μόνο για την ελευθερία της επιστήμης αλλά και την ελευθερία της κοινωνίας, από την κατοχή ως το Νοέμβρη του ’73 και σήμερα, αλλά κυρίως ως στάση αντίστασης στη συστηματική απαξίωση του δημόσιου πανεπιστήμιου και των πανεπιστημιακών του θα σταθούμε με το κεφάλι ψηλά και θα αρνηθούμε να συμπράξουμε, δεν θα συμμετάσχουμε, σε μια επίφαση δημοκρατίας που εκλέγει μισό συμβούλιο με υπερεξουσίες και δίχως λογοδοσία.

–       Δεν ξεχνάμε ότι οι κυβερνώντες λήστεψαν τα αποθεματικά του ΕΜΠ και εξανέμισαν τον προϋπολογισμό του.

–       Δεν ξεχνάμε ότι εξευτέλισαν τους μισθούς μας, και πως μεθοδεύουν απολύσεις διοικητικού και διδακτικού προσωπικού.

–       Δεν ξεχνάμε ότι κατέστρεψαν τη φοιτητική μέριμνα και σχεδιάζουν ανοικτά την επιβολή διδάκτρων.

–       Δεν ξεχνάμε ότι εν μια νυκτί και παράνομα εξισώνουν τα πτυχία μας με τα τριετή ανεξέλεγκτα «πτυχία» των κολλεγίων.

–       Δεν ξεχνάμε ότι το μέλλον του ΕΜΠ είναι αβέβαιο με τις σχεδιαζόμενες συγχωνεύσεις των ΑΕΙ, που μόνο στόχο έχουν την εξοικονόμηση χρημάτων για την τρόικα.

–       Δεν ξεχνάμε ότι η περιουσία του ΕΜΠ όπως και των άλλων ΑΕΙ δεν ανήκει πια στο ίδρυμα αλλά στους εντολοδόχους των «δανειστών» της χώρας.

 

Όσον αφορά τους συναδέλφους που πρόσφατα θυμήθηκαν πόσο «καταπιέζονταν» όλα αυτά τα χρόνια, αναρωτιόμαστε: σ’ αυτό το ΕΜΠ δεν αναδείχθηκαν; Με τους πόρους και τα μέσα του δημόσιου πανεπιστήμιου δεν έγιναν καθηγητές; Αν όλα ήταν τόσο φαύλα όπως λένε ορισμένοι από αυτούς, τότε πώς εκλέχτηκαν, πώς στάθηκαν, πώς συνεργάστηκαν, πώς έκαναν έρευνα τόσα χρόνια εδώ; Ας αναλογιστούν καλύτερα την ευθύνη που παίρνουν εκτοξεύοντας μύδρους ενάντια στους φοιτητές ή κάποιους συναδέλφους τους, αφήνοντας στο απυρόβλητο,  χωρίς να λένε λέξη, την κυβέρνηση και τις πολιτικές που σήμερα καταστρέφουν το ΕΜΠ και την ανώτατη εκπαίδευση.

 

Το Πολυτεχνείο είναι πρώτα απ’ όλα εκπαιδευτικό ίδρυμα. Δεν υπάρχει Πολυτεχνείο χωρίς τους φοιτητές του. Δεν νοείται Πολυτεχνείο μόνο για τους καθηγητές του. Γι’ αυτό και ένα Σ.Ι. που εκφράζει μόνο ένα τμήμα της κοινότητάς του είναι εξ ορισμού ανάπηρο. Ο νόμος μετατρέπει τους φοιτητές, το πολυπληθέστερο κομμάτι της πανεπιστημιακής κοινότητας (και την αιτία για την οποία υπάρχουν τα πανεπιστήμια) σε αντικείμενο διοίκησης, πριν τους μετατρέψει οριστικά σε αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής, σε πελάτες. Διαφωνούμε σε αυτό. Η ίδια η παράδοση του Πολυτεχνείου δεν μας επιτρέπει να συμφωνήσουμε. Παλιοί καθηγητές, «ιερά τέρατα» του ΕΜΠ, πολλά χρόνια πριν, απευθύνονταν ακόμα και στον πρωτοετή φοιτητή που έκανε μια ερώτηση με την προσφώνηση «συνάδελφε». Η ισοτιμία, ο σεβασμός που γεννιέται και δεν επιβάλλεται, είναι κομμάτι των καλύτερων παραδόσεων του ΕΜΠ, εκτός από αποτελεσματικότερη μέθοδος για την επίλυση των προβλημάτων, ειδικά σε περιόδους κρίσης. Εκτός αν οι αγαπητοί συνάδελφοι επιθυμούν κάποιους άλλους φοιτητές, σε αντικατάσταση των υφιστάμενων, φοιτητές αδιάφορους για τα τεκταινόμενα, απρόσβλητους και ανέγγιχτους από την κρίση. Αλλά, μια ματιά στην ιστορία δείχνει πως σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης και σε όλες τις εποχές η φοιτητική νεολαία υπήρξε ένας από τους πιο ευαίσθητους δέκτες στα «μηνύματα των καιρών». Οπότε, ας προσέξουν οι αγαπητοί συνάδελφοι λίγο καλύτερα τα μηνύματα των καιρών, αντί να φαντασιώνονται «καθοδηγητές» και «συνωμοσίες». Κάποιοι από αυτούς, μάλιστα, έπαιξαν κάποιες άλλες εποχές σημαντικό ρόλο σε τέτοια κινήματα. Ήταν και τότε «υποκινούμενοι», μπλεγμένοι σε περίπλοκα και αδιαφανή παιχνίδια εξουσίας; Εμείς θα το πούμε καθαρά. Θα σταθούμε δίπλα στους αγωνιζόμενους φοιτητές μας (χωρίς να παραιτούμαστε από την κριτική μας και χωρίς να αρνούμαστε την κριτική τους), θα σταθούμε απέναντι στις πολιτικές κατεδάφισης και εκποίησης της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης.

 

Οι καιροί είναι κρίσιμοι. Και οι ισορροπίες παντού εύθραυστες και αναστρέψιμες.  Όσοι ποντάρουν στην εξάλειψη των αντίθετων φωνών και στην εξαναγκασμένη συμπόρευση στο όνομα μιας ελευθερίας που θα αφορά μόνο τους ισχυρούς, θα ηττηθούν. Η κοινωνία ζει και αντιδρά. Μαζί μπορούμε. Είναι στιγμές ευθύνης για όλους, καθένας και καθεμιά μας προσωπικά ήδη μετριέται με το μέλλον, ήδη μετριέται από το μέλλον.

 

ΥΓ: Επειδή επιλέξαμε να εκφραζόμαστε συλλογικά δεν σημαίνει ότι είμαστε ανώνυμοι. Δεν κρυφτήκαμε ποτέ και πάντα στηρίξαμε ως πρόσωπα τις απόψεις μας. Α-πρόσωποι είναι αντίθετα εκείνοι που απλά αναπαράγουν το λόγο των κυβερνώντων και τις φενάκες του.